حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۸ جمعه ۶ ارديبهشت     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه فرهنگی تبلیغی رسالات:
 ویژگی های بیانی تبلیغ از نگاه قرآن
قرآن می‌فرماید: «لا تَقْفُ ما لَیسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ». (اسراء، آيه 36) چیزی كه علم، دانایی و آگاهی نداری از آن پیروی نكن چه برسد كه مردم را بخواهی به پیروی دعوت كنی و بخواهی برای مردم بیان كنی. حدیث هم داریم «لَا تَقُلْ‏ مَا لَا تَعْلَمُ‏» چیزی را كه نمی‌دانی و برای خودت حل نشده است در آن ورود پیدا نكن. چرا؟

یك سخنران، خطیب، منبری برای این‌كه بتواند در تبلیغش موفق باشد، ابتدا از قرآن بگویم كه سخنش چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد:

1) سخن، آگاهانه باشد.

قرآن می‌فرماید: «لا تَقْفُ ما لَیسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ». (اسراء، آيه 36) چیزی كه علم، دانایی و آگاهی نداری از آن پیروی نكن چه برسد كه مردم را بخواهی به پیروی دعوت كنی و بخواهی برای مردم بیان كنی. حدیث هم داریم «لَا تَقُلْ‏ مَا لَا تَعْلَمُ‏» (عيون الحكم و المواعظ لليثي، ص 530) چیزی را كه نمی‌دانی و برای خودت حل نشده است در آن ورود پیدا نكن. چرا؟ «فَتُتَّهَمَ فِی إِخْبَارِكَ بِمَا تَعْلَمُ» (همان) آن‌ها را هم كه بلدی زیر سؤال می‌رود و متهم می‌شوی!

من مشهد مقدس بودم. پای سخنرانی یكی از عزیزان بودم. آدم مشهوری است و جمعیت میلیونی هم بودند. ایشان روضه‌ای را خواندند از زنان كه آمدند بدن امام رضا علیه‌السلام را به خاك سپردند و بعد هم الآن هم رسم است این زنان می‌آیند گل بر دست می‌گیردند روز شهادت امام رضا علیه‌السلام. آمدند پایین. گفتم: حاج آقا سند این كجا است من در هیچ كتابی این را پیدا نكردم تا حالا هم نخواندم كه زنان نوقان گفتند كه مَهرمان را می‌بخشیم و می‌آییم. حالا اگر دوستان جایی دیده‌اند بفرمایند. (من روی صغرای مسئله كاری ندارم بحثم روی كبرای مسئله است) ایشان گفت ما یك رفیقی داشتیم 40 سال بود منبر می‌رفت. بارها و بارها این را خوانده بود. من از ایشان شنیده‌ام. این نمی‌شود سند و مدرك. همین بزرگوار در یك روز دیگری كه یك جمعیت بسیار زیادی در مشهد بود که به نظرم روز شهادت امام رضا علیه‌السلام بود و تمام صحن‌ها پُر بود. فرمودند: یك میلیون و پانصد هزار نفر در تشییع جنازه موسی بن جعفر علیه‌السلام شركت كردند! وقتی آمدند من خدمتشان عرض كردم یك میلیون و پانصد هزار نفر، خیلی آدم است. بغداد این‌قدر جمعیت نداشته. شهر تازه تأسیس است. این شهر را منصور داونیقی ساخته. یك میلیون و پانصد هزار نفر، آخر در تشیع جنازه امام راحل ما از همه‌جا آمده بودند. خود تهران یكی دو میلیون جمعیت می‌شده یعنی جمعیت كل قم. گفت من دیدم در یك جایی هزاران نفر. اصلاً هزاران نفر، ده‌ها هزار نفر حتی صدها هزار نفر آخر یك چیزی!!! همان وقت قصه‌ای هم گفتم كه ایشان ناراحت هم شد. گفتم عبیدالله بن زبیر خطیب بود در بصره، امام جمعه و فرماندار بود. یك روز داشت داستان حضرت صالح پیغمبر را می‌گفت. گفت: بلی. مردم از حضرت صالح خواستند شتری از كوه بیرون بیاورد ایشان هم اجابت كرد و به اذن خداوند شتر از كوه بیرون آمد. هر‌چه هم سفارش كرد كارش نداشته باشید معجزه و ناقة‌الله است... خیلی هم قشنگ می‌گفت داستان را. مردم، عوام توجه نكردند و ریختند این شتر 500 درهمی را كشتند. بعد عذاب آمد و همه را عذاب گرفت «فعقروها فدم دم علیهم». آمد پایین گفتند چه كسی گفته این شتر 500 درهم بوده چه كسی؟ اصلاً آن زمان قیمت گذاشت همین یك كلمه از دهنش در رفت (500 درهم) یكی از همان پایین منبرش داد زد مُقَوَّمٌ ناقه؛ (شترقیمت‌گذار) آمد برود خانه یكی از پشت سرش گفت مقوم ناقه. رفت به محل كارش دید یك كاغذ روی میزش گذاشته‌اند و نوشته‌اند مقوم ناقه. توی شهر پیچید بطوری كه بهش می‌گفتند مقوم ناقه. به پدرش نامه نوشت من را از این‌جا بردار. من دیگر نمی‌توانم این‌جا خطبه جمعه بخوانم. همه‌ی ‌شهر من را مسخره می‌كنند. می‌گویند مقوم ناقه. یعنی یك كلمه باعث شد از یك شهر خوب... شما همین الآن بعضی از دوستان ما به خاطر یك بلوتوث محروم شده‌اند از سخنرانیشان در سیما، صدا، در همه جا. چرا هواست را جمع نمی‌كنی چرا انسان دقت نكند. وقتی آدم یك چیزی را نمی‌داند، مخصوصاً این مهم است، بعضی از عزیزان می‌شناسم خود من گاهی وقت‌ها جایی كه می‌خواهم بروم صحبت بكنم به آن مسئول مربوطه مثلاً خانه جوان یا یك وقتی با آقای ناظمی اردكانی رئیس ثبت احوال گفتم آمار طلاق چقدر است به من بگویید در قم، در تهران، آمار اهل سنت، شیعه، زاد و ولد، انسان هوایی یك چیزی را بپراند.

«لا تَقْفُ ما لَیسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ». ببینید آقایان عزیز، سروران معزم منبر، عرصه‌ی علم و آگاهی و آگاهی دادن است. عرصه‌ی اقرار به جهل نیست. عرصه‌ی این نیست كه افراد اصلاً گاهی مقایسه می‌كنند می‌گویند آقا مدرس و منبری است، می‌خواهند تحقیق بكنند می‌گویند حرف منبری است این نیست منبر؛ مرحوم فلسفی منبر می‌رفتند، آیت‌الله‌العظمی وحید منبر می‌رفتند، بزرگان ما... لذا یك منبری باید آگاهی كامل داشته باشد. اگر واقعاً قضا و قدر برای خودتان حل نشده واردش نشوید. اگر كنه بحث علم امام را نمی‌دانید وارد نشوید.

اگر نمی‌توانید اثبات بكنید شبهه‌ای را كه در توسل است وارد نشوید. رو به منابر اخلاقی بیاورید چرا كه منابر اخلاقی بارش كمتر است. منابر كلامی و اعتقادی سخت‌تر است.

خدا رحمت كند آیت‌الله فاضل را به من می‌گفت: آقای رفیعی برای منبر مطالعه كن، همه‌‌ی جوانب را مطالعه كن، نگو من می‌خواهم برای 50 نفر حرف بزنم. یك آیه كافی است همه‌ی تفسیرها را ولو 20 درصدش را برای مردم بگویی ببین این آگاهانه سخن گفتن خیلی مهم است.

2) مستدل سخن بگویید

قرآن می‌فرماید مستدل سخن بگویید «قولاً سدیداً». سدید از سد می‌آید. علامه طباطبایی نوشته قول سدید قولی است كه پشتوانه دارد و محكم است. آن هم نه پشتوانه‌ی ضعیف و دم دستی. یك آقای بزرگواری كه مقتل نوشته و بنده برایش خیلی ارادت دارم، به خودشان هم عرض كردم، مؤمن، متدین، خوش قلم، ده‌ها جلد كتاب دارند. یك وقت در حرم شاه عبدالعظیم حسنی دیدم، اظهار محبت كردم، گفتم این مقتلی كه شما داده‌اید بیرون خوب شذوذاتی تو این دارید، مثلاً نوشته‌اید سر علی‌ اصغر علیه‌السلام را از بدن جدا كردند، بالای نیزه كردند، خوب مردم گریه می‌كنند ولی بینی و بین‌الله این را كجا نوشته از كجا در‌می‌آوری شما نوشته‌اید وقتی به مداح می‌گویم چرا می‌خوانی، می‌گوید كتاب فلان آیت‌الله فلان نوشته. گفتند آخر این‌ها خیلی خبیث هستند از این غلط‌ها می‌كنند. آخه این كه نشد سند.

مداح محترم روضه خواند. متأسفانه پخش هم می‌شد و جمعیت زیادی هم بود. من این روضه را خودم پیش مقام معظم رهبری خوانده‌ام. منتها من این طور نخواندم. گفت كه در مجلس ابن زیاد، رباب بلند شد سر علی اصغر علیه‌السلام را به سینه چسبانید، گریه كرد، اشك ریخت. من بعدش به مداح زنگ زدم گفتم قربان جدت این روضه را خوشبختانه بعد از من هم خواندی 2 شب قبل من در بیت رهبری خوانده بودم. خوارزمی نقل كرده منابع معتبر دیگر نوشته‌اند دانشنامه امام حسین علیه‌السلام آمده كه رباب در مجلس ابن زیاد بلند شد سر ابی عبدالله علیه‌السلام را برداشت به سینه چسبانید «یا قُرَّةُ عَینِی‏ وَ ثَمَرَةُ فُؤَادِی‏» بعد هم رو كرد گفت نزن من نبودم ولی شنیده‌ام پیامبر این لب‌ها را می‌بوسیده. این را پیش آقا خواندیم. كتاب‌ها هم نوشته. كجا نوشته سر علی اصغر علیه‌السلام. تو از چی دو تا دروغ درست كردی اول باید سر جدا شده باشد و بعد... این‌ها كه می‌شود خوب بالاخره مردم هم امروز متوجه هستند. مستدل به معنای مراجعه به منابع كهن و قابل اعتماد. من امروز خدمت آقای ری‌شهری عرض كردم گفتم مجموعه شما خیلی زحمت كشیده، مرتب دارند حدیث‌ها را درست می‌كند و چاپ می‌كنند ولی یك كار را درش كوتاهی كردیم و شما هم باید درش سرمایه‌گذاری بكنید. ایشان گفت كی جرأت می‌كند این كار را بكند. گفتم یكی باید این جرأت را بكند بالاخره بدون تردید منابع روایی ما مشتمل بر بعضی اخبار فاقد اعتبار است.

حالا در كافی تعدادش خیلی كم اما در منابع تفسیری مطالبی است منابع تاریخی. خوب كسی باید جرأت كند حداقل برای جمع‌های خصوصی. به ایشان عرض كردم نمی‌گویم الموضوعات بنویسیم مثل ابن جوزی، سلسله‌ی احادیث ضعیفه 20 جلد مثل البانی كه مال اهل سنت است ولی بالأخره مجلسی جرأت كرده در مرآت العقول، كافی را آن‌جایی كه لازم بوده نظراتش را گفته.

چرا ما اجازه می‌دهیم هر‌كسی حدیث را بخواند هركسی آیه را بگوید هركس بدون اطلاع از مبانی كار بدون اطلاع از پیشینه‌های كار... شوخی نیست منبر.

شما وقتی می‌آیید روی منبر یك آیه‌ای را تأویلش را می‌گویید بدون این‌كه با تفسیرش آشنا باشید بدون این‌كه مقدمات علم رجال، درایه، فقه الحدیث (چرا در حوزه‌های ما فقه الحدیث كار نمی‌شود) معلوم است ادبیاتش را هم كه درست بخوانی كه گاهی بعضی غلط می‌خوانند تبیین حدیث تبیین نادرست می‌شود. نمی‌شود به هر كتاب تاریخی اعتماد كرد.

كتاب تاریخی سلمان رشدی قصه‌اش را از كجا درآورد از تاریخ طبری درآورد سلمان رشدی مگر غیر از قصة غرانیق یا قرانیق طبری این قصه را ساخت.

3) عادلانه سخن بگویید

قرآن كریم می‌فرماید: «وَ إِذا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا»؛ سخن عادلانه باشد. (انعام، آيه 152)

جبهه‌گیری دَرَش نباشد اگر توی عرصه‌ی سیاسی وارد می‌شود توی عرصه‌ی مذهبی وارد می‌شوی قرآن كریم راجع به اهل كتاب آن جاهایی كه لازم است تأیید می‌‌كند « قُلْ یا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى‏ كَلِمَةٍ سَواءٍ»؛ (آل عمران، آيه 64) یك جاهایی می‌گوید این كار درست است، این كار مثلاً فرض بفرمایید نقد می‌كند. نمی‌شود علی الاطلاق نقد بكنیم، كار وهابیت را، كار مذاهب دیگر و جناح‌های مخالفمان را این ضرورت دارد كه سخت عادلانه باشد.

4) نیكو سخن بگویید.

قرآن كریم می‌فرماید: «وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً»؛ نیكو سخن بگویید. (بقره، آيه 83) بار ادبی قرآن را ببینید چه قدر از الفاظ زیبا و از كلمات حساب شده استفاده می‌كند، برای تبیین مطالب همین تعبیر در قرآن آمده «وَ هُدُوا إِلَى الطَّیبِ مِنَ الْقَوْلِ وَ هُدُوا إِلى‏ صِراطِ الْحَمید»؛ (حج، آيه 24) پاكیزه. سخنان پاكیزه استفاده بشود.

منبع: سایت balagh.ir

تاريخ: ۱۳۹۴/۴/۹
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
دوره مسیحیت
نقد فرق تصوف و دراویش
تربیت مبلغ خواهران
کارگاه مطالعات سینمایی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal