حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۸ پنج شنبه ۲۹ فروردين     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه فرهنگی تبلیغی رسالات:
 بخش دوم گفتگو با حجت‌الاسلام والسلمین دکتر رضانژاد در مورد بابیت و بهائیت
در یک تقسیم‌بندی، مجموع تبلیغات این‌ها به شیوه‌های فردی و شیوه‌های گروهی و در یک تقسیم‌بندی دیگر به صورت مستقیم و غیرمستقیم صورت می‌گیرد. مثلاً اخیراً در ایران سعی می‌کنند از تبلیغات فردی بیشتر استفاده کنند و به عبارتی...

حجم و نحوه‌ی تبلیغات بهائیت را چگونه ارزیابی می‌فرمایید و آن‌ها از چه شیوه‌ها، رویکردها و ابزارهایی در راستای ترویج دیانت خود بهره می‌گیرند؟

من اگر بخواهم عملاً به طرح تبلیغاتی این‌ها به صورت فهرست‌وار اشاره کنم باید عرض کنم که تبلیغاتشان به چند دسته تقسیم می‌شود: بخشی از تبلیغاتشان مثل تبلیغات طرفداران بعضی ادیان است؛ یعنی نشر و ترویج آموزه‌های دینی به صورت فردی یا گروهی و هم‌چنین تبیین آموزه‌هایشان در رابطه با مباحث اجتماعی، سیاسی، اخلاقی و حتی اقتصادی. چون آموزه‌هایشان گوناگون است از روش‌های گوناگون استفاده می‌کنند.

در یک تقسیم‌بندی، مجموع تبلیغات این‌ها به شیوه‌های فردی و شیوه‌های گروهی و در یک تقسیم‌بندی دیگر به صورت مستقیم و غیرمستقیم صورت می‌گیرد. مثلاً اخیراً در ایران سعی می‌کنند از تبلیغات فردی بیشتر استفاده کنند و به عبارت امروزی‌ها تبلیغ چهره به چهره و خانه به خانه را در دستور کار خود قرار دهند.

این نوع تبلیغات هم برای این‌ها و هم برای شرایط فعلی کشورمان مفیدتر است و هم فضای این نوع کار برای آن‌ها بازتر است.

به عبارت دیگر ما ایرانی‌ها از روابط عمومی بسیار خوبی برخورداریم؛ به راحتی با کسی رفیق می‌شویم و با او ارتباط برقرار نموده و تعارف می‌کنیم. افراد را به خانه خودمان دعوت می‌کنیم و در راه و نرسیده به خانه با او رفیق می‌شویم. این خونگرمی ایرانی به بهائیان کمک می‌کند کارهای تبلیغی خود را به سهولت در کشور ما انجام دهند و از این وضعیت اجتماعی فرهنگی نهایت استفاده را ببرند.

آیا خانواده ایرانی و جایگاه آن در فرهنگ ایرانیان هم در رویکردهای تبلیغی آن‌ها حائز اهمیت است و بهاییان در راستای اقدامات تبلیغی خود از آن بهره می‌گیرند؟

بله، وقتی ما می‌گوییم تبلیغ چهره به چهره فقط فرد نیست و مخاطب نیز لزوماً تنها یک فرد نیست و شاید پنج نفر در این تبلیغات چهره به چهره مخاطب باشند. مثلاً داخل اتوبوس کنار افراد بر روی صندلی می‌نشینید و و همان 5 تا 10 دقیقه حرف‌های خودشان را می‌زنند یا حداقل بخشی از مأموریت تبلیغی خودشان را انجام می‌دهند و در ایستگاه بعدی پیاده می‌شوند و در همان ایستگاه در یک اتوبوس دیگر دوباره کنار فردی دیگر نشسته یا وسط اتوبوس می‌ایستد و پس از سلام کردن یک پیام تبلیغاتی را می‌رسانند. به همین نحو در قطارها هم معمولاً در کوپه‌ها که 4 الی 5 نفر هم در ان نشسته‌اندبا افراد رفیق می‌شوند و بعد مباحث تبلیغی خودشان را ارائه می‌دهند. استفاده از خانواده برای ارتباط تبلیغی هم به همین نحو برای این‌ها یک دغدغه است و حساب شده از ظرفیت‌های آن بهره می‌گیرند. به عبارت دیگر این‌ها چون خودشان از نظر خانواده و روابط اجتماعی مثل ما محدودیت ندارند، به راحتی رفیقشان را به خانه دعوت می‌کنند و با وی ارتباط می‌گیرند چراکه یک خانواده‌ی بهائی ابایی ندارد که دخترشان یا پسرشان خانواده‌های دیگر یا زن‌ها و مردهای دیگر را دعوت کنند و از او پذیرایی کنند و مطالب خود را به آنان منتقل نمایند. ما مواردی از شگردهای تبلیغاتی این‌ها را متأسفانه در استان‌های مختلف شاهد هستیم.

آیا امکانات و ارگان‌های خاصی به فرآیند تبلیغی بهائیت اختصاص دارد و این امور را هدایت و راهبری می‌کنند؟

علاوه بر این تبلیغاتی که فرد تبلیغ نموده و تعداد محدودی مخاطب تبلیغ می‌باشند این‌ها تبلیغات گروهی هم دارند. در تبلیغات گروهی به صورت‌های مختلف از جمله توزیع سی‌دی، نوار، کتاب، نشریات و روزنامه‌ها (مطبوعات به صورت عام) اهدافشان را دنبال می‌کنند. هم‌چنین نهادهایی را برای این امر تعبیه کرده‌اند که دارالتبلیغ بین‌المللی که در حیفا مستقر است از جمله آن‌هاست. این دارالتبلیغ که عهده‌دار تبلیغات بهائیان است دارای نهادهای اقماری زیرمجموعه در کشورهای مختلف است.

هنر بویژه شعر و موسیقی نیز در تبلیغات برای ایرانیان نقش بسزایی دارد. انواع رادیو، تلویزیون، ماهواره و... نیز در خدمت آنان است. به عنوان مثالی برای درک فرصت‌سنجی بهائیت در انجام تبلیغات می‌توان به رادیویی محلی که در یکی از روستاهای آفریقا و پس از جذب تعداد اندکی از مردم آن‌ منطقه راه‌اندازی کردند و از طریق آن به گسترش بهائیت در میان بومیان همت گماردند و از این طریق بر تعداد پیروان خود افزودند اشاره نمود.

ان‌جی‌اوها هم در سیستم تبلیغی بهائیان فعالانه نقش ایفا می‌نمایند. به طوری که هیچ فرقه یا مسلکی را در دنیا نمی‌توان سراغ گرفت که همانند بهائیت دارای نهادهای عضو سازمان‌های بین‌المللی باشند و در این مجامع این‌چنین با جدیت فعالیت نمایند.

آیا بهائیان از تبلیغات درون گروهی هم برای ارتقای شطح بینشی پیروان خود بهره می‌گیرند؟

بله. این‌ها در تبلیغاتشان تبلیغات درون گروهی هم دارند که از آن‌ها با ضیافت 19 تعبیر می‌کنند. بر اساس تعالیم مکتب بهائیت هر 19 روز یک مهمانی می‌دهند و من اسم این را خانه‌های تیمی می‌گذارم. در این خانه‌ها و به بهانه ضیافت گاهی افرادی را که قبلاً به صورت فردی بر رویشان کار کرده‌اند و جذب نموده‌اند را هم دعوت می‌کنند. در ضیافت 19 این‌ها چند کار انجام می‌دهند: تثبیت اعتقادات خودشان برای اعضایشان و انجام مراسم دسته‌جمعی مثل دعاخوانی یا سرودخوانی و اجرای برنامه‌های مذهبی‌شان.

هم‌چنین برخی از تعالیمشان را می‌خوانند و اخیراً بخصوص در دهه اخیر در ضیافت 19 "طرح روحی" را اجرا می‌کنند و به عبارت دیگر ضیافت 19 بهانه‌ای است برای راه‌اندازی یک مدرسه‌ی سیار؛ مدرسه‌ای که خانه به خانه برگزار شده و "طرح روحی روشنی" آموزش داده می‌شود. بدین ترتیب که کتاب‌های هفتگانه‌ای که دارند را از کتاب مقدماتی به بعد به تدریج در آن‌جا آموزش می‌دهند و افرادی که این دوره‌ها را بگذرانند و بعد به مرحله کتاب ششم و هفتم برسند خودشان اداره‌کنندگان جلسات 19 یا مبلغین رسمی بهائیت یا معلمان بهائی‌ها می‌شوند.

با توجه به این‌که بهائیان مدعی‌اند فاقد سیستم روحانیت هستند این‌ها این جلسات را چگونه اداره می‌کنند؟

این‌ها اسماً می‌گویند ما روحانی نداریم ولی در واقعیت عملاً برای برگزاری محافل دینی و همین جلسات آموزش دیده‌اند. مگر روحانی‌ها بغیر از نیروهایی هستند که به آموزه‌های آن دین تسلط دارند و آن آموزه‌ها را به افراد دیگر می‌رسانند؟!! آیا این‌ها از نیروهای صفر کیلومتر و فاقد اطلاعات دینی در ضیافت 19 استفاده می‌کنند؟ هیچ‌وقت این طور نبوده و نیست. آیا این‌ها برای آموزش کتاب‌های روحی به جوانان و عموم می‌گویند خودشان این مطالب را بخوانند یا این‌که برای آموزش از معلمان استفاده می‌کنند؟ آیا این معلمان خودشان آموزش ندیده‌اند؟!

این‌ها دوره‌هایی را در کشورهای مختلف به صورت رسمی و علنی برای تربیت معلمان برگزار می‌کنند و این معلمان همان روحانیون این‌ها محسوب می‌شوند. یک پارادوکسی که در سخنان این‌ها وجود دارد و از عدم استفاده از روحانی و سیستم روحانیت سخن می‌گویند با این‌گونه اقدامات و نیز داشتن محفل‌های محلی، ملی و... در تنافی است. تصمیم‌گیری در خصوص مسائل مذهبی‌شان در هر منطقه‌ای با محفل منطقه‌ای یا ملی یا محفل محلی است. خوب اعضای آن محفل چه کسانی هستند؟ بی‌سواد که نیستند. آن‌ها همان بهائی‌ها هستند که آموزش‌های مختلف را دیده‌اند و پس از آن‌که به عضویت در محفل انتخاب شدند به ارایه آموزش‌ها و مدیریت سازمان‌دهی نیروها و امور مذهبی بهائیان می‌پردازند.

از سوی دیگر این‌ها دارای سیستم مدیریت دینی بیت‌العدل الاعظم هستند و معتقدند اعضای این بیت از نفسات روح‌القدس برخوردارند و تصمیم‌گیری‌های بیت‌العدل حکم شرعی برای دیگران ساخته و هم‌چون وحی لازم‌الاتباع می‌باشد. این مطلب به نوعی همان نظام روحانیت دینی آنان است و با ادعای فقدان روحانیت و عدم نیاز به آن نمی‌خواند. روحانیون در ادیان دیگر هم به همین نحو به ساماندهی امور دینی مردم می‌پردازند.

معابد بهایی با معماری خاص خود به نظر می‌رسد بیش از آن‌که محلی برای عبادت باشند به یک استراتژی جذب و تبلیغ بدل شده‌اند. نظر جنابعالی در این خصوص چیست؟

اولاً مکان عبادت در هر دینی متناسب با غایات عبادی و نحوه‌ی ترسیم رشد اعتقادی و معنوی پیروان آن دین است ولی در معابد بهایی صرفاً همانگونه که ادعا می‌کنند صرفاً مکانی برای تجمع پیروان سایر ادیان فراهم آورده‌اند. از سوی دیگر معماری معابد و مکان‌های عبادت در هر دینی دارای شکل و شمایل متناسب با آموزه‌های آن دین است ولی در بهائیت این معماری کاملاً متناسب با فرهنگ و شرایط اقلیمی محلی است که معبد در آن واقع شده و از اصالت خبری نیست.

اگر بهائیت یک دین است باید متناسب با یک دین معبد بسازند نه با فرهنگ‌های دیگر. ضمن آن‌که از معبد کمتر برای عبادت دسته‌جمعی استفاده می‌کنند و بیشتر برای جذب توریست‌های خارجی و به عنوان ابزار تبلیغی به آن نگاه می‌کنند. بنابر ادعایشان در بیش از دویست نقطه دنیا زمین برای ساخت معابد خریداری کرده‌اند و به مرور آن‌ها را خواهند ساخت.

در معابد با تأکیدی که بر خواندن کتب مقدس ادیان دیگر در داخل معبد می‌کنند سیاست قرار دادن خود به عنوان یک دین در کنار ادیان دیگر را دنبال کرده و از سوی دیگر پلورالیسم دینی را ترویج می‌نمایند.

در ظاهر خود را فاقد حساسیت دینی نسبت به سایر ادیان نشان می‌دهند و این در حالی است که در صفحه اول کتاب اقدس بهائیان آمده است هرکس به امر بهائی یا این کتاب اقدس ایمان نیاورد گمراه شده است گرچه تمام اعمال خیر را انجام دهد. از سوی دیگر می‌گویند هر کتابی به جز کتاب بیان باید از بین برود. لذا ادعای آن‌ها با اعتقادات آن‌ها نمی‌سازد.

بهائیت به شدت در عرصه‌های مرتبط با گفتگوی ادیان حاضر بوده و به ایفای نقش می‌پردازند. چه انگیزش‌ها و اهداف در پشت پرده‌ی این اقدام بهائیان است؟

انگیزه‌ی کسانی که گفتگوی ادیان را مطرح می‌کنند را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: یک سری انگیزه‌های واقعاً انسانی، انگیزه‌های محبت‌، انگیزه‌های صلح و آرامش و در کنار یکدیگر زندگی کردن را دارند تا از اختلافات، درگیری‌ها و تشتت‌ها جلوگیری بشود و به عبارت دیگر صاحبان ادیان از احترام متقابل برخوردار باشند. گاهی آن‌هایی که از گفتگوی ادیان صحبت می‌کنند همین مسائل را مدنظر قرار می‌دهند ولی گاهی بحث گفتگوی ادیان با انگیزی‌های دیگری صورت می‌گیرد. چند نمونه از این مثال‌ها را عرض می‌کنم.

مثلاً یک دینی اصلاً مطرح نیست و برای یک دین دیگری که حق است یا در جامعه مطرح است و آن را می‌خواهند در انزوا قرار بدهندیا فعالیت او را کم کنند می‌آیند بحث گفتگوی ادیان را مطرح می‌کنند تا در مقابل این دین مطرح یک دین دیگری را علم کنند. گاهی اوقات کسانی که دم از گفتگوی ادیان می‌زنند شاید این انگیزه را داشته باشند. گاهی مثل آن‌چه که الآن درباره‌ب بهائیت مطرح است، اصلاً دینی نیست تا در کنار دیگر ادیان قرار بگیرد. فلذا می‌آیند این را به عنوان یک دین مطرح می‌کنند. کاری که در دهه‌ی اخیر برخی از کشورهای غربی انجام دادند. حتماً استحضار دارید آمدند گفتند می‌خواهیم تمبر یادبود ادیان آسمانی درست کنیم. وقتی که ادیان آسمانی می‌گوییم، نزد طرفداران ادیان آسمانی، اسلام، مسیحیت، یهود و زرتشت پذیرفته شده است. حداقل این‌ها هستند! یا به تعبیر قرآن کریم با نگاه اکثر علما صابیین هم جزو ادیان آسمانی‌اند. در کنار این برخی حالا یک یا دو تا از ادیان دیگر که در دنیا وجود دارد را هم اضافه می‌کنند. ولی بابیت یک دین آسمانی نیست، بهائیت یک دین آسمانی نیست. در این جریان ده‌ساله‌ی اخیر وقتی تمبر یادبود ادیان آسمانی مطرح شد آمدند در کنار اسلام و مسیحیت و یهودیت و ...، متأسفانه آئین بهائی را به عنوان یک دین آسمانی در این تمبر گنجاندند. این نوع کار برای دلسوزی به ادیان آسمانی نیست! انگیزه‌اش این نیست! انگیزه‌ی واقعی آن‌ها بهائیت را در کنار ادیان آسمانی جلوه دادن و تبلیغ کردن است.

در گفت‌و‌گوی بین ادیان هم وقتی بهائی‌ها خودشان را دخالت می‌دهند این‌ها بیرون از صحنه هستند. یعنی دین آسمانی نیستند که در این گفتگوی ادیان شرکت کنند! منتهی از گفتگوی ادیان حمایت می‌کنند، مقاله می‌دهند، در سمینارهای مختلف شرکت می‌کنند تا خودشان را به صورت یک دین آسمانی جلوه بدهند.

متأسفانه در سال گذشته من یک کنفرانسی را تعقیب می‌کردم که در اندونزی یا مالزی بود، الآن دقیق نمی‌دانم، آن کنفرانس در مورد حکم روزه و منفعت روزه در ادیان آسمانی بود. دیدم با کمال تأسف از جمله موضوعاتی که از سوی برگزارکنندگان آن سمینار در لیست پیشنهادی مقالات آمده بود، نوشته بود، مثلاً روزه در اسلام، روزه در مسیحیت، روزه در یهودیت، روزه در بهائیت! آمدند بهائیت را در کنار سایر ادیان آسمانی قرار دادند و یکی از احکام ادیان آسمانی که روزه هست را آورده‌اند در بهائیت هم مطرح کردند.

حالا برگزار کنندگان این نشست علمی و سمینار چه متوجه باشند و چه نباشند عملاً دارند بهائیت را به صورت یک دین آسمانی قلمداد می‌کنند و حال این‌که بهائیت دین نیست و یک مسلک و یک جریان است. ولی با کمال تأسف این‌ها در مجامع علمی رسوخ پیدا کردند و با نفوذی که داشتند آمده‌اند تصرفاتی در دائرة‌المعارف‌ها و در لغت‌نامه‌ها انجام داده‌اند. خودشان را به عنوان یک دین مطرح می‌کنند. البته تعریف دین در دنیا یک تعریف مشکلی است. ما وقتی می‌گوییم دین مقصود ما ادیان آسمانی و وحیانی است و نه هر آموزه‌ی اعتقادی که آن وقت بت‌پرستی هم بشود یک دین! ما آن‌ها را دین نمی‌گوییم.

این‌که می‌گوییم بهائیت به دروغ خودش را در کنار ادیان آسمانی می‌گذارد چون معتقدیم کتابی که دارد کتاب آسمانی نیست! پس دینی که ما می‌گوییم یعنی دین وحیانی و نه آموزه‌های غیروحیانی که عده‌ای اسم دین را روی آن‌ها می‌گذارند. ما می‌خواهیم آن ها را از دایره‌ی بحث خارج کنیم و الّا مثلاً می‌گوییم در ژاپن 25 هزار مکتب ثبت رسمی شده‌اند که آن‌ها اصلاً مورد بحث نیست. این نوع مذاهب و اعتقادات و و این‌هایی که در دنیا وجود داردهمه‌ی این‌ها را ما دین نمی‌دانیم. در گفتگوی ادیان، افرادی که واقعاً از ادیان بحث می‌کنند غالباً ادیان آسمانی‌اند و بهائیت خودش را در این جریان داخل می‌کند تا به دیگران بقبولاند که ما هم یک دین آسمانی هستیم.

منبع: نشریه ی مرزبان نامه، شماره های 3 و 5
تاريخ: ۱۳۹۴/۵/۱۲
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
دوره مسیحیت
نقد فرق تصوف و دراویش
تربیت مبلغ خواهران
کارگاه مطالعات سینمایی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal