حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۸ چهارشنبه ۵ تير     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه فرهنگی تبلیغی رسالات:
 بررسی علل گرایش جوانان به عرفان‌های نوظهور (علل درون زا)
امام علی علیه‌السلام دل جوان را چونان سرزمین آماده و پاکی می‌داند که هر بدری در آن افشانده شود همان را قبول می‌کند و رشد بسیاری می‌کند. « وَ اءنَّما قَلبُ الحَدَثِ کالارضِ الخالِیة ما القِیَ فیها مِن شَیءٍ قَبِلتُه» و دلیل این قبول و اجازه‌ی بذرپاشی در دل جوان همان...

بررسی علل گرایش جوانان به عرفان‌های نوظهور

در دنیای امروز که مرزهای فرهنگی کم‌رنگ شده و سوار‌ه‌نظام و پیاده‌نظام رسانه‌ای، ابرفرهنگ غرب را در جهان می‌گستراند، جهان اسلام و به خصوص ایران اسلامی نیز از حضور این جریان هزار رنگ، مصون نمانده است؛ از این رو، مطالعه‌ی نقادانه‌ی این مکاتب نوپدید ضروری ست و کوتاهی در این امر زیان‌های جبران ناپذیری را به فرهنگ و سایر ساحت‌های حیات اجتماعی وارد خواهد کرد.

یکی از نکاتی که باید مورد توجه قرار گیرد، آسیب‌شناسی گرایش جوانان، که قشر و نسل آینده‌ی ایران اسلامی محسوب می‌شوند به این مکاتب است، تا شاید بتوان در راستای آگاهی‌بخشی  و شناخت در این موضوع و درک هرچه بیشتر اهمیت آن، بیش از پیش برای جلوگیری از نفوذ این مکاتب تلاش نمود. واقعیت این است که پتانسیل نیروی جوانی، این فرقه‌ها را تشنه‌تر از دیگر اقشار برای به دام انداختن جوانان در دامان خودشان قرار می‌دهد.

آن‌چه در ادامه می‌آ‌ید بررسی عوامل گرایش جوانان به مکاتب خرافی نوپدید است:

عوامل موثر در هرفردی از اجتماع، از دو عامل بیرونی و خارج از محدوده‌ی نفسی فرد و عامل درونی تشکیل می‌شود. عواملی که از اجتماع و پیرامون افراد، آنان را متاثر می‌کنند، « عوامل برون‌زا» و عواملی که از شخصیت حقیقی فرد نشات می‌گیرند، « عوامل درون‌زا» نامیده می‌شوند.

الف: علل درون‌زا

1) فطرت جوانی

فطرت انسانی یعنی ویژگی‌های ذاتی که در آفرینش انسان لحاظ شده است. بینش‌ها و گرایش‌هایی که اکتسابی نیستند و در سرشت انسان قرار دارد، فطری نامیده می‌شوند. راغب اصفهانی می‌گوید: فطر ایجاد و ابداع یک چیز بر هیاءت و کیفیت خاصی است که اقتضای فعلی از فاعل را دارد؛ پس این آیه‌ی شریفه که می‌فرماید: « فِطرَتَ اللّهِ التِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیها» (سوره‌ی روم، آیه‌ی 30)، فطرتی ست که خداوند انسان‌ها را بر آن آفریده و اشاره است به این‌که مردم را به گونه‌ای خلق و ایجاد کرده است که معرفت و شناخت خدا و ایمان به او در آن‌ها وجود دارد. (راغب اصفهانی، بیتا: واژه فطرت) علامه طباطبایی بعد از آن‌که دین را روش زندگی و نشان دهنده‌ی سیر سعادت معرفی می‌کند می‌گوید: پس برای انسان آفرینش خاصی است که او را به روشی خاص در زندگی و مسیر معیّنی که دارای غایت و هدف مشخصی است هدایت می‌کند که بدون پیمودن این مسیر، به آن هدف نمی‌رسد و این هدایتگر و هادی، چیزی جز فطرت و کیفیت خلقت انسان [که در همه‌ی انسان‌ها وجود دارد و تغییر و تحوّل نمی‌پذیرد] نیست و بدین سبب [ قرآن] به دنبال تعبیر « فِطرَتَ اللّهِ التِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیها»، فرمود: « لا تَبدِیلَ لِخَلقِ اللّه»؛ در آفرینش الاهی دگرگونی نیست. (علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، انتشارات بیتا، جلد 16، صفحه 179) انسان‌ها از نظر فطری نیاز به ارتباط با موجود برتر دارند و این موجود برتر در بیان ادیان الهی خداوند است که پروردگار و خالق آسمان‌ها و زمین و موجودات دیگر از جمله انسان‌ است و ان‌جا که قشر جوان، پاک و خالی از زنگار و  نفسانیت‌هایی است که بزرگسالان در طول سالیان عمر خود به آن مبتلا می‌شوند، پس این شوق و نیاز به ارتباط با موجود برتر در جوانان بیشتر از اقشار میانسال یا کهن‌سال جامعه است، به این خاطر امکان گرفتار شدن جوانان در دام صیادان شیاد که آگاهی کامل از این فطرت حقیقت‌جوی جوانی دارند بسیار است. امام علی علیه‌السلام دل جوان را چونان سرزمین آماده و پاکی می‌داند که هر بدری در آن افشانده شود همان را قبول می‌کند و رشد بسیاری می‌کند. « وَ اءنَّما قَلبُ الحَدَثِ کالارضِ الخالِیة ما القِیَ فیها مِن شَیءٍ قَبِلتُه» (ترجمه: «دل جوان به زمین پاکی می‌ماند که هر بدری در ان بیافشاند، همان را می‌پذیرد.» المصباح المنیرعلی  مشکینی، قم: نشر الهادی، 1370) و دلیل این قبول و اجازه‌ی بذرپاشی در دل جوان همان شوق و اشتیاق وی به معنویت است که از فطرت جوانی سرچشمه می‌گیرد. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نیز فرموده است: «اُوصیکُم بالشَّبان خَیراً، فانَّهُم ارقَ افئده...» شما را به نیکی درباره‌ی جوانان سفارش می‌کنم. به درستی که قلوب آنان نرم‌تر و مهربان‌تر است.(برای پذیرش فضیلت‌ها آماده‌تر است). (امدادهای غیبی در زندگی بشر، مرتضی مطهری، تهران: صدرا، 1379)

براین اساس فطرت معنویت‌خواه جوانان از جمله ظرفیت‌های دوسویه‌ای است که در صورت عدم مدیریت صحیح، چشم طمع دشمنان را به خود معطوف خواهد داشت.

2) مشکلات عقیدتی و فکری

برخی نیز به دلیل مشکلات عقیدتی و فکری که منشا ان‌ها معرفت‌شناختی است، به این فرقه‌ها گرایش می‌یابند؛ نگاه این‌گونه افراد به خداوند، نگاه معرفت‌شناسانه نیست، اعتقاد به نبوت  وحی در آن‌ها، دچار ایرادی اساسی است، برای آن‌ها در نظام ارزشی، توجیهی برای اخلاقیات وجود ندارد و تمام این عوامل در مثل شیطان‌پرستی جمع می‌شود که در آن‌ها نه معاد، نه توحید و نه هیچ ارزش دیگری معنا ندارد.

در ایران گرایش به این فرقه‌ها به دلیل منشاء شناختی، بسیار کم دیده شده است؛ عمده دلیل گرایش برخی جوانان به این فرقه‌ها بیشتر از سر لهو  لعب است که متاسفانه، بدون این‌که هیچ‌گونه شناختی از عقاید اصلی این فرقه‌های منحرف داشته باشند، به دام ان‌ها گرفتار می‌شوند. در آیه‌ای از قرآن کریم آمده است که «سرنوشت کسانی که اعمال زشت و ناشایست انجام می‌دهند، تکذیب آیات خداوند از سوی آن‌ها است.»

3) نیاز به هویت‌یابی

نیاز به هویت‌یابی و شکل‌گیری تصور از خویشتن باعث می‌شود که جوانان به گروه‌ها و افکاری که توانایی هویت‌بخشی دارند، گرایش پیدا کنند. گروه‌های معنوی که نوعی جهان‌بینی، انسان‌شناسی و ارزش‌های خاصی را مطرح می‌کنند، استعداد شکل‌دهی به هویت جوان را دارند و از این رو با استقبال از سوی آنان مواجه می‌شوند.

4) میل به متفاوت بودن

عده‌ای از جوانان که میل به متفاوت بودن از بقیه را دارند، به قصد جلب توجه دیگران، وارد این مکتب‌ها می‌شوند، حالآن‌که از حقیقت آن‌ها هیچ‌گونه اطلاعی ندارند و نمی‌دانند اساساً جهان‌بینی این فرقه‌ها چیست.

5) میل به بی‌بند و باری و عدم پاسخ‌گو بودن

بعضی از کسانی که به دنبال ارتباطات نامشروع هستند، لهو و لعب را در این فرقه‌ها می‌بینند و به همین دلیل برای دستیابی به لذت‌های زودگذر، به این مکاتب گرایش پیدا می‌کنند. همسو بودن این معنویت‌های  نوظهور با لذت‌طلبی انسان امروزی، که لذت و شادی را در همه ابعاد زندگی حتی معنویت جستجو می‌کند می‌تواند یکی دیگر از علل گرایش به این عرفان‌ها معرفی گردد. از آن‌جایی که عرفان اصیل با افسارگسیختگی و هوای نفس مبارزه می‌کند و کمتر کسی همت آن را دارد بنابراین عرفان راستین مشتریان زیادی پیدا نمی‌کند. در مقابل در بسیاری از این گروه‌ها این طور نشان داده می‌شود که از راه پیروی از هوای نفس، مواد مخدر، الکل و شهوت می‌توان به معنویت رسید. از این رو با توجه به نیاز معنوی افراد و غرایزشان و همین طور فقدان اطلاعات کافی در این مسیر دعوت آنان پذیرفته می‌شود مگر کسانی که به حدی از رشد و معرفت رسیده باشند که راه را از بیراهه تشخیص دهند. مباحث جنسی و سکس یکی از مباحث مطرح در این عرفان‌ها است که گاهی رد و گاهی خود ابزاری برای رسیدن به حقیقت شناخته می‌شود. اصولاً در این عرفان‌ها بعضاً نظریاتی درباره رابطه جنسی داده می‌شود که امکان سوءاستفاده‌های جنسی را افزایش می‌دهد. هم‌چنین در برخی از این عرفان‌ها از رقص یا مصرف مواد مخدر برای نزدیکی به خداوند یا رسیدن به آرامش استفاده می‌شود.

6) میل به قدرت

برخی از افراد نیز هستند که به دلیل تمایل به کسب قدرت به فرقه‌‌هایی مانند شیطان‌پرستی گرایش پیدا می‌کنند. آن‌ها معتقدند که شیطان مظهر یک سری از قدرت‌هاست و به همین دلیل می‌تواند بخشی از قدرت خویش را به برخی از پیروانش انتقال دهد. به همین دلیل برخی از جوانان که حس قدرت طلبی در وجودشان پررنگ است فکر می‌کنند با ورود به این مکاتب حس آن‌ها تا حد زیادی پاسخ داده خواهد شد.

7) میل به مدگرایی

برخی از افراد نیز تنها به دلیل میل به مدگرایی و متفاوت بودنبه این فرقه‌ها روی می‌آورند و وقتی که وارد این فرقه شدند با شبهاتی که از طریق همین فرقه برایشان بوجود می‌آید ممکن است در بحث‌های معرفت‌شناختی نیز دچار اشکال شوند.

8) عقده‌های جوانی

افرادی برای سرپوش گذاشتن بر خیلی از عقده‌های شخصی بوجود آمده در دوران‌های مختلف زندگی به سراغ این عرفان‌ها و معنویت‌های نوظهور می‌روند. برای مثال دختر و یا پسری که در جامعه‌ی امروز برای عقب نیفتادن از رفقای خود به سمت و سوی دوستی‌های ناسالم می‌رودو با وجود عدم میل باطنی خود و فشار خانواده دست به برخی کارها می‌زند دچار عقده‌ای می‌شود که برای ان در دین مبین اسلام سفارشاتی شده است. اما از آن‌جایی که به طرف دین ناب برایش سخت جلوه می‌کند، آن هم به دلیل نداشتن اطلاعات لازم و کافی در مورد دین برای خلاصی خود از تبعات عقده‌هایش به سراغ برخی از معنویت‌های نوظهور که در راستای اعمال نادرست او می‌باشد می‌رود و در آخر هم بیشتر از اول سرخورده و پشیمان می‌شود. او در واقع با این کار می‌خواهد عذاب وجدان خود را کم کند و به خود بباوراند که کارهایش ضد خدا نیست و خدا از او ناراضی نبوده و این مسئله را در زیر پرچم این معنویت‌ها جستجو می‌کند و برای رسیدن به ارامشی خیالی و مملو از توهم که همراه با لذت تعریف شده است تن به دستورات این معنویت‌های ناسالم می‌دهد.

ادامه دارد...
منبع: نشریه مرزبان نامه 
تاريخ: ۱۳۹۴/۵/۲۰
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
کارگاه مطالعات سینمایی
دوره مسیحیت
نقد فرق تصوف و دراویش
تربیت مبلغ خواهران
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal