حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۸ جمعه ۶ ارديبهشت     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه فرهنگی تبلیغی رسالات:
 مصاحبه رسالات با حجت‌الاسلام و المسلمین روشن‌تن (بخش اول)
امروزه مهارت‌های جدیدی کشف شده است، دانش‌ها و اطلاعات مختلفی در عرصه‌های جدید بوجود آمده است. ما اگر نتوانیم از این مسائل استفاده کنیم مطمئناً در پاسخگویی دچار کمبودهایی خواهیم بود. فلذا توصیه‌ی ما این است که در کنار تخصص‌های لازم...

به نام خدا. لطفاً ضمن معرفی، سوابق تحصیلی، علمی و تبلیغی خود را بیان بفرمایید.

بسم الله الرحمن الرحیم. بنده اسماعیل روشن‌تن هستم. مدت مدیدی است که در حوزه‌ی پاسخگویی، چه در دفتر تبلیغات اسلامی و چه در مرکز مطالعات حوزه علمیه قم مشغول انجام وظیفه بوده‌ام. از مسئولیت‌های معاونت پژوهشی تا سرپرست مرکز مطالعات و از معاونت پاسخگویی در مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی تا اینک که در خدمتتان هستم به عنوان رئیس گروه پشتیبانی علمی مشغول انجام وظیفه هستم.

چگونه شد که وارد حوزه‌ی پاسخگویی دینی شدید؟

مسئله‌ی پاسخگویی به سؤالات دینی به نظر بنده نه شغل است و نه تفنّن، بلکه وظیفه‌ای است که متوجه حوزه و روحانیت است. این وظیفه هرچقدر با ساختار و برنامه‌ریزی بهتر و دقیق‌تری صورت بگیرد، تأثیرگذاری بیشتری خواهد داشت. لذا حسن نیتی که برخی از مدیران ارجمند مرکز ملی داشتند، بویژه ریاست محترم مرکز، باعث ورود من به این پست سازمانی شد.

لطفاً در مورد جایگاه پرسشگری در دین مبین اسلام توضیحاتی بفرمائید.

اجازه بدهید پاسخ این سؤال را از زبان مبارک پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بیان کنم. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرموده‌اند: العلم خزائن و مفتاحه السؤال. علم گنجینه‌هایی است که کلیدهای این گنجینه‌ها پرسش و سؤال کردن است. همه بشر با پرسش و پرسشگری سر و کار دارند، لذا ائمه معصومین علیهم‌السلام و وجود مقدس پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در فرمایشاتشان جایگاه ویژه‌، والا و ارزشمندی را برای این موضوع در نظر گرفته‌اند. «فاسئلوا رحمکم‌ الله»؛ خدا رحمت کند شما را، بپرسید. در ادامه حضرت می‌فرمایند: «فانه یؤجر اربعة.» ما در بحث سؤال و جواب 4 طایفه را می‌بینیم که دارای اجر و پاداش هستند. یکی آن کسی است که پرسش می‌کند؛ «السائل». کسی که تعلیم می‌دهد و در واقع پاسخ می‌دهد؛ «المعلم». نکته‌ی جالب «و المستمع» است. یعنی کسی که پرسش و پاسخ را هم گوش می‌دهد جزو مأجوران قرار دارد. نکته‌ی فراتر از این را هم در حدیث داریم. کسی که دوستدار آنان هم هست دارای اجر است؛ «و المحب لهم». یعنی کسی که پرسش و پاسخ را هم دوست دارد نیز دارای اجر است. این نشان می‌دهد دین مبین اسلام چقدر به این موضوع اهمیت می‌دهد. از این‌جا ما می‌توانیم نگاه دین را به مسئله‌ی مهمی مثل شناخت مجهولات و جستجوی مسائل و جایگاه آن در دین را بدست بیاوریم.

لطفاً در مورد اهمیت پاسخگویی در دنیای کنونی  توضیحاتی ارائه بفرمائید.

امروزه ما در بحث پاسخگویی وظیفه‌ی خطیری داریم، به تعبیر مقام معظم رهبری که می‌فرمایند امروز باید با مسائل و شبهات جوانان با یک فکر روشن و پاسخ‌های به تعبیر ما خوب روبرو شد. در دین ما داریم که کفالت ایتام آل محمد بر عهده حوزه‌های دینی است. ضعفای شیعه را باید در مورد آن‌چه که نیاز دارند حمایت کرد و راهنمایی کرد. توجه اسلام نسبت به مسئله ارزش پاسخگویی خیلی فراتر از آن است که بیان شود. روایتی را از حضرت زهرا سلام الله علیها برایتان بخوانم تا اهمیت مسئله روشن شود. زنی خدمت ایشان رسید و عرض کرد: مادر پیری دارم که بسیار ناتوان است و در نماز بسیار اشتباه می‌کند. سپس گفت: مادرم مرا فرستاده است تا سؤالاتی را در مورد اشتباهاتش در نماز از شما بپرسم. حضرت فرمودند: هر چه می‌خواهی بپرس. او آن قدر سؤال پرسید که تعداد سؤالاتش به 10 تا رسید. حضرت با روی گشاده پاسخ می‌گفتند. زن از زیادی سؤالات خودش شرمنده شد و گفت: بیش از این نمی‌خواهم به شما زحمت بدهم و خجالت می‌کشم. حضرت فرمودند: بیشتر بپرس. حضرت برای این‌که روحیه‌ی او را تقویت کنند و او را از شرمندگی در بیاورند فرمودند: (مضمون سخن ایشان این بود که) اگر کسی به کسی کاری واگذار کند، مثلاً از او بخواهد که باری را برای او تا ارتفاعی بالا ببرد و به او بگویند مثلاً در برابر این کار 100 هزار دینار به تو پاداش می‌دهیم، آیا این شخص احساس خستگی می‌کند. معلوم است که نه. حضرت فرمودند: من در قبال هر پاسخی که می‌دهم پاداش به مراتب بالاتری را از خدا دریافت می‌کنم و از پاسخگویی به سؤالات هرگز خسته و ملول نمی‌شوم. از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیده‌ام که فرموده‌اند روز قیامت دانشمندان اسلام در برابر خدا حاضر می‌شوند و در قبال علم و تلاش و کوششی که در راه آموزش و هدایت مردم داشته‌اند، از خداوند پاداش می‌گیرند. این نشان می‌دهد که جایگاه پاسخگویی به مردم چقدر والا است. دستگیری، هدایت و کفالت امت خیلی جایگاه باارزشی است. هدایت یک نفر آن‌قدر مهم و باارزش است که (در روایت داریم) بهتر است از آن‌چه که آفتاب بر آن می‌تابد. ارزش هدایت یک نفر از گستره‌ی شعاع خورشید و آن‌چه که خورشید بر آن می‌تابد، بیشتر است. این، اهمیت پاسخگویی در اسلام را نشان می‌دهد.

معضلات و چالش‌های پاسخگویی در عصر حاضر کدامند؟ در مقابل این معضلات چه باید کرد؟

در این زمینه من چند نکته را اشاره می‌کنم که شاید بتوان آن‌ها را به امر مشکلات و معضلات پاسخگویی مرتبط دانست؛ یکی از معضلاتی که من به نظرم می‌رسد ما با آن روبرو هستیم، کثرت ورودی سؤالات و عدم توازن لازم در بحث عرضه و تقاضا است. ما نیازمند این مسئله هستیم که متناسب با سؤالات، پاسخگویی داشته باشیم. همیشه دغدغه‌ی مدیران پاسخگویی این بوده است که سؤالاتی که از مجموعه‌های پاسخگویی پرسیده می‌شود، بدون جواب نماند و پاسخ خودش را داشته باشد. ورودی سؤالات بسیار زیاد است و عدم توازن لازم بین عرضه و تقاضا در این زمینه قابل توجه و چالش‌برانگیز است.

مسئله‌ی دیگر تنوع ساحت‌های مختلف مواجهه است؛ امروز ما می‌بینیم که... از مطبوعات بگیرید تا تلویزیون، از شبکه‌های اجتماعی بگیرید تا مسائل شفاهی و جمع‌های خودمانی و مجموعه‌های گفتمانی. شعاع و ساحت‌های ورود پرسش و پاسخ خیلی زیاد است. این خودش نشان می‌دهد که ما باید متناسب با این ساحت‌ها، کارشناسان متخصصی را بتوانیم داشته باشیم. چون نمی‌شود سؤالات و پرسش‌ها به یک مجموعه‌ای به صورت سیل‌آسا وارد شود و ما بدون توجه به این حوزه‌ها و ساحت‌‌های مذکور به آنان پاسخگویی کنیم.

نکته‌‌ی دیگری که نباید از آن غافل شد، بحث نیروی متخصص است. ما همواره نیاز به نیروی متخصص داریم. نیروی متخصصی که آموزش‌های لازم را ببیند و وارد این عرصه‌ها بشود. با توجه به تنوع ساحت‌ها و کثرت ورودی سؤالات، باید نیروی متخصص هم پرورش بیابد.

یکی دیگر از چالش‌ها متناسب نبودن آموزش‌های پایه‌ای با مسئله پاسخگویی است. ما در مجموعه‌های تخصصی‌مان و در تدریس‌هایمان – علی رغم این‌که چارچوب مشخصی برای خود دارند – اما با جریان پاسخگویی تناسب مشخصی ندارند...

آیا منظورتان از آموزش‌های تخصصی و تدریس، آموزش‌های حوزه است؟

منظورم از آموزش‌های پایه، دوره‌های تخصصی است که گذرانده می‌شود. آن‌چه که در این آموزش‌ها وجود ندارد یا بسیار کم دیده می‌شود، توجه به مسئله‌ی پاسخگویی و حل مسئله است. این خودش یک مهارت است، یک نیاز است، یک روش جدید است. ما نسبت به مسائلی که عرض کردم کمبود و خلأ داریم و باید حتماً در این زمینه‌ها فکر شود و تصمیماتی گرفته شود.

مشکل مهم دیگر، بحث منابع مالی برای تأمین نیازمندی‌های پاسخگویی می‌باشد که به عنوان یک چالش می‌توان از آن هم نام برد.

چالش دیگری که به نظرم قابل طرح است، نگاه به مسئله‌ی پاسخگویی می‌باشد؛ به نظرم اگر تلقی‌ای که از پاسخگویی وجود دارد، به عنوان یک امر بسیط در نظر گرفته شودف، پاسخگویان هم‌چنان با مشکل مواجه خواهند بود. یعنی پاسخگویی را این بدانند که فوقش مسئله‌گویی است و فراتر از این نیست، در حالی که امروز واقعاً پاسخگویی فراتر از مسئله‌گویی است. مسئله شناخت‌ها در کنار پاسخگویی هست. مسئله مهارت‌ها در کنار پاسخگویی هست. مسئله‌ی ظرفیت‌ها در کنارش هست و سایر مسائل. به نظرم به این موارد باید فضاها را هم اضافه کرد، چراکه فضاهای قابل بهره‌برداری هم یک فضاهای متناسبی با بحث پاسخگویی نیست.

به نظر شما حوزه‌ی علمیه نمی‌تواند در این زمینه فعالیت بیشتری داشته باشد، یا این یک فعالیت فرا درسی است و هر طلبه‌ای که علاقه دارد خودش باید دنبال تخصص خاصی در زمینه‌ی پاسخگویی برود؟

حوزه نسبت به مسائل درسی خودش، ساختار خاص خودش را دارد و نمی‌شود از این ساختار که طراحی درسی خاص خودش را دارد چنین توقعی داشت. البته ما باید این انتظارات را منتقل بکنیم تا در صورت امکان واحد‌های درسی این‌چنینی در کنار دروس حوزوی گنجانده شود. گرچه در برخی موارد هم اقداماتی صورت گرفته است، اما اگر این مسئله به صورت نظام‌مند وارد ساختار آموزشی نشود، یک مقدار مسئله‌ی پاسخگویی با چالش روبرو می‌شود. لذا طلبه مجبور می‌شود از راه‌های دیگری این نیاز را تأمین کند.

به طلابی که وارد حوزه‌ی پاسخگویی به سؤالات دینی شده‌اند چه توصیه‌هایی دارید؟

نسبت به بحث پاسخگویی، طلبه‌هایی که این احساس وظیفه را دارند و وارد عرصه پاسخگویی می‌شوند، مهم‌ترین نکته این است که باید به لحاظ روزآمد کردن دانش خودشان همت مضاعفی را داشته باشند. امروزه مهارت‌های جدیدی کشف شده است، دانش‌ها و اطلاعات مختلفی در عرصه‌های جدید بوجود آمده است. ما اگر نتوانیم از این مسائل استفاده کنیم مطمئناً در پاسخگویی دچار کمبودهایی خواهیم بود. فلذا توصیه‌ی ما این است که در کنار تخصص‌های لازم، نباید از ظرفیت مهم و تأثیر گذار آموزش غافل شد. آموزش‌هایی هم‌چون آموزش‌های پودمانی که قابلیت خوبی را دارند، چراکه کوتاه‌ترین زمان را با مطلوب‌ترین بازدهی‌ها می‌تواند در اختیار ما قرار دهد. چون امروز نیاز مجموعه‌های پاسخگویی اولاً آماده‌سازی نیروی انسانی است و ثانیاً سرعت بخشیدن به فرآیند پاسخگویی. چراکه با این کثرت ورودی سؤالات، نیاز به سرعت بیشتری است. من به افرادی که وارد حوزه‌ی پاسخگویی به مسائل دینی می‌شوند توصیه می‌کنم حتماً از مهارت‌هایی که برای ایشان در مجموعه‌های خودشان طراحی می‌شود، استفاده کنند، چراکه موفقیت یک پاسخگو و مبلّغ علاوه بر دانش، استفاده از مهارت‌ها است. آموزش‌های بدو خدمت می‌تواند آموزش‌های قابل توجهی باشد و تجارب خاصی را به فرد منتقل کند و اگر آموزش‌ها ضمن خدمت است، می‌تواند به دلیل دوام و استمرار آموزش‌ها، هم نشاط پاسخگویی را حفظ نماید، هم پاسخگو را از روزمرگی خارج نماید و هم می‌تواند دانش افراد را روزآمد کند. در کنار این آموزش‌ها، آموزش‌های پودمانی هم به دلیل استقلال پودمان‌ها از همدیگر و انعطاف آن‌ها بسیار قابل توجه و مفید است. این هم مزیتی برای فراگیران است و هم مزیتی برای مراکز برگزار کننده. فراگیران و پاسخگویان باید بتوانند به فراخور استعداد و علاقه و رشته‌ی خود از این آموزش‌ها استفاده نمایند. در روایت آمده است که «العلم اکثر من ان یحاط به فخذوا من کل علم احسنه» یعنی از هر ئانشی بهترینش را انتخاب کن و یاد بگیر.

برخی از مردم وقتی یک طلبه را می‌بینند فکر می‌کنند که او می‌تواند و باید به تمامی سؤالات مربوط به دین و زندگی آن‌ها پاسخ دهد! در این حالت عکس‌العمل مبلغ چگونه باید باشد و ما چگونه باید ایشان را متوجه کنیم که حوزه‌های پاسخگویی طلبه‌ها متفاوت است و باید سؤال را از متخصص آن پرسید؟

به نظر من ارجاع به متخصص یک بنای عقلایی است؛ ولی هم‌چنان که اشاره کردید ممکن است مبلغی باشد که در آن زمینه‌ی مراجعه شده تخصص لازم را ندارد. به نظرم نباید هیچ ابایی داشته باشیم که او را به متخصص امر ارجاع دهیم. همین خودش یک حرکت است که می‌تواند مردم را متوجه کند که باید به متخصص مراجعه کرد.

اکثر پاسخگویان مرکز در این مسئله توجیه هستند و وقتی کسی مخاطب آن‌ها قرار می‌گیرد او را به متخصص مورد نظر ارجاع می‌دهند و یا خود از او می‌پرسند و پاسخ را منتقل می‌کنند. این مسئله از این طریق هم در حال فرهنگ‌سازی است و مردم کم‌کم متوجه می‌شوند که همان‌طور که برای هر بیماری‌ای به دکتر خاص خودش مراجعه می‌کنند، برای دریافت سؤال دینی و شرعی خود نیز باید به متخصص آن مسئله مراجعه کنند. 

 ادامه دارد...

تهیه و تنظیم: سایت رسالات 
تاريخ: ۱۳۹۴/۷/۱۹
» مطالب مرتبط
  مصاحبه کوتاه رسالات با خانم حیدری؛ از نخبگان تبلیغی مشهد
  مشهد؛ قطب شعر حوزوی
  مصاحبه با حجت‌الاسلام والمسلمین جوادی
  بررسی جریان‌های انحرافی مهدویت
  مصاحبه کوتاه رسالات با خانم حسن پور
  مصاحبه اختصاصی رسالات با حجت الاسلام والمسلمین شرفی
  مصاحبه اختصاصی رسالات با حجت الاسلام والمسلمین شرفی
  بررسی تحلیلی عرفان‌های نوظهور در گفتگویی با حجت‌الاسلام والمسلمین محمدتقی فعالی-بخش دوم
  طلبه‌‌ای که با کافه‌‌داری، تبلیغ می‌‌کند!!
  مصاحبه با جناب آقای دکتر مفتاح
  بررسی تحلیلی عرفان‌های نوظهور در گفتگویی با حجت‌الاسلام والمسلمین محمدتقی فعالی (1)
  حجت‌‌الاسلام تاج لنگرودی: منبر جای عرضه «محیای محیا محمد و آل محمد (ص)» است.
  مصاحبه‌ی اختصاصی رسالات با حجت‌الاسلام والمسلمین لزگی
  بخش سوم گفتگو با حجت‌الاسلام والسلمین دکتر رضانژاد در مورد بابیت و بهائیت
  گفتگوی اختصاصی رسالات با حجت‌الاسلام والمسلمین بابانیا
  بخش دوم گفتگو با حجت‌الاسلام والسلمین دکتر رضانژاد در مورد بابیت و بهائیت
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
دوره مسیحیت
نقد فرق تصوف و دراویش
تربیت مبلغ خواهران
کارگاه مطالعات سینمایی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal