حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۵ دوشنبه ۴ بهمن     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
 شکل‌ گیری دوره سوم اسلام با صلح امام حسن (علیه ‌السلام)
در صدر اسلام بزرگ ترین و مهم ترین ضربه ‌ای که بر اسلام وارد شد، این بود که حکومت اسلامی از امامت به سلطنت تبدیل شد. حکومت امام حسن و حکومت علی بن ‌ابی طالب علیهم‌ السّلام به سلطنت شام تبدیل شد! البته امام حسن مجتبی علیه آلاف التّحیة والثناء آن...

 
 
 
 
 
 
 
 

بعد از صلح امام حسن مجتبی‌ (علیه ‌الصلاة والسلام)، کار به شکلی هوشمندانه و زیرکانه تنظیم شد که اسلام و جریان اسلامی، وارد کانال آلوده‌ ای که به نام خلافت -و در معنا سلطنت- به وجود آمده بود، نشود. این، هنر امام حسن مجتبی‌ (علیه‌ السلام) بود. امام حسن مجتبی‌ کاری کرد که جریان اصیل اسلام در مجرای دیگری، جریان پیدا بکند؛ منتها اگر نه به شکل حکومت -زیرا ممکن نبود- لااقل دوباره به شکل نهضت جریان پیدا کند. این، دوره‌ ی سوم اسلام است.» (۱۳۶۹/۱/۲۲)

پذیرش صلح به‌ خاطر حفظ اسلام

در صدر اسلام بزرگ ترین و مهم ترین ضربه ‌ای که بر اسلام وارد شد، این بود که حکومت اسلامی از امامت به سلطنت تبدیل شد. حکومت امام حسن و حکومت علی بن ‌ابی طالب علیهم‌ السّلام به سلطنت شام تبدیل شد! البته امام حسن مجتبی علیه آلاف التّحیة والثناء آن روز به خاطر یک مصلحت بزرگ تر - که حفظ اصل اسلام بود - مجبور شد این تحمیل را به جان بپذیرد. حکومت را از امام حسن گرفتند. وقتی حکومت از مرکز دینىِ خودش خارج شد و در اختیار دنیاطلبان و دنیاداران گذاشته شد، بدیهی است که بعد هم حادثه کربلا پیش می ‌آید. آن وقت حادثه کربلا حادثه ‌ای نیست که بشود جلوش را گرفت؛ اجتناب ناپذیر می شود. بیست سال بعد از آن که حکومت اسلامی از دست محور اصلی آن -که امامت است- گرفته شد، امام حسینِ فرزند پیامبر در کربلا با آن وضع فجیع به خاک و خون کشیده شد. اساس حمله و نقشه دشمن این است که حکومت را از محور اصلی -محور امامت، محور دین- خارج کند. بعد خاطرش جمع است که همه کار خواهد کرد! (۱۳۷۹/۰۲/۰۱)

نبود تحلیل سیاسی در مردم، باعث شکست امام شد

بنده در قضایای تاریخ اسلام این مطلب را مکررا گفته ‌ام که، چیزی که امام حسن مجتبی علیه ‌السلام را شکست داد، نبودن تحلیل سیاسی در مردم بود. مردم، تحلیل سیاسی نداشتند. چیزی که فتنه ‌ی خوارج را به ‌وجود آورد و امیرالمومنین علیه ‌السلام را آن ‌طور زیر فشار قرار داد و قدرتمندترین آدم تاریخ را آن‌ گونه مظلوم کرد، نبودن تحلیل سیاسی در مردم بود والا همه‌ ی مردم که بی ‌دین نبودند. تحلیل سیاسی نداشتند. یک شایعه دشمن می‌ انداخت؛ فورا این شایعه همه جا پخش می‌ شد و همه آن را قبول می‌ کردند! (۱۳۷۲/۰۸/۱۲)

کشته شدن امام در آن زمان، شهادت محسوب نمی ‌شد

صلح، عوامل خودش را داشت و هیچ تخلف و گزیری از آن نبود. آن روز، شهادت ممکن نبود. مرحوم «شیخ راضی آل یاسین» (رضوان ‌الله ‌تعالی ‌علیه)، در این کتاب «صلح الحسن» -که من آن را ترجمه کردم و چاپ شده است- ثابت می ‌کند که اصلا جا برای شهادت نبود. هر کشته شدنی که شهادت نیست؛ کشته شدن با شرایطی، شهادت است. آن شرایط، در آن‌ جا نبود و اگر امام حسن (علیه‌ السلام)، در آن روز کشته می ‌شدند، شهید نشده بودند. امکان نداشت که آن روز کسی بتواند در آن شرایط، حرکت مصلحت ‌آمیزی انجام بدهد که کشته بشود و اسمش شهادت باشد و انتحار نکرده باشد. (۱۳۶۹/۰۱/۲۲)

شکل ‌گیری دوره سوم اسلام با صلح امام حسن (علیه ‌السلام)

بعد از صلح امام حسن مجتبی‌ (علیه ‌الصلاة و السلام)، کار به شکلی هوشمندانه و زیرکانه تنظیم شد که اسلام و جریان اسلامی، وارد کانال آلوده‌ ای که به نام خلافت -و در معنا سلطنت- به وجود آمده بود، نشود. این، هنر امام حسن مجتبی‌ (علیه ‌السلام) بود. امام حسن مجتبی‌ کاری کرد که جریان اصیل اسلام -که از مکه شروع شده بود و به حکومت اسلامی و به زمان امیرالمؤمنین و زمان خود او رسیده بود- در مجرای دیگری، جریان پیدا بکند؛ منتها اگر نه به شکل حکومت -زیرا ممکن نبود- لااقل دوباره به شکل نهضت جریان پیدا کند. این، دوره ‌ی سوم اسلام است.
اسلام، دوباره نهضت شد. اسلام ناب، اسلام اصیل، اسلام ظلم‌ ستیز، اسلام سازش‌ ناپذیر، اسلام دور از تحریف و مبرا از این‌که بازیچه‌ ی دست هواها و هوس ها بشود، باقی ماند؛ اما در شکل نهضت باقی ماند. یعنی در زمان امام حسن (علیه ‌الصلاة و السلام)، تفکر انقلابی اسلامی -که دوره‌ ای را طی کرده بود و به قدرت و حکومت رسیده بود- دوباره برگشت و یک نهضت شد. البته در این دوره، کار این نهضت، به مراتب مشکل تر از دوره‌ی خود پیامبر بود؛ زیرا شعارها در دست کسانی بود که لباس مذهب را بر تن کرده بودند؛ در حالی ‌که از مذهب نبودند. مشکل کار ائمه‌ی هدی‌ (علیهم‌ السلام)، این‌جا بود. (۱۳۶۹/۰۱/۲۲)

اگر صلح انجام نمی ‌شد، نوبت به جریان عاشورا نمی‌ رسید

اگر امام مجتبی‌ این صلح را انجام نمی ‌داد، آن اسلام ارزشی نهضتی باقی نمی ‌ماند و از بین می ‌رفت؛ چون معاویه بالاخره غلبه پیدا می‌ کرد.

وضعیت، وضعیتی نبود که امکان داشته باشد امام حسن مجتبی‌ (علیه ‌السلام) غلبه پیدا کند. همه ‌ی عوامل، در جهت عکس غلبه ‌ی امام مجتبی‌ (علیه ‌السلام) بود. معاویه غلبه پیدا می‌ کرد؛ چون دستگاه تبلیغات در اختیار او بود. چهره‌ ی او در اسلام، چهره‌ ای نبود که نتوانند موجه کنند و نشان بدهند. اگر امام حسن(ع) صلح نمی‌ کرد، تمام ارکان خاندان پیامبر(ص) را از بین می‌ بردند و کسی را باقی نمی‌ گذاشتند که حافظ نظام ارزشی اصیل اسلام باشد. همه چیز بکلی از بین می ‌رفت و ذکر اسلام بر می ‌افتاد و نوبت به جریان عاشورا هم نمی ‌رسید.

اگر بنا بود امام مجتبی‌ (علیه ‌السلام)، جنگ با معاویه را ادامه بدهد و به شهادت خاندان پیامبر منتهی بشود، امام حسین(ع) هم باید در همین ماجرا کشته می ‌شد، اصحاب برجسته هم باید کشته می ‌شدند، «حجر بن ‌عدی» ها هم باید کشته می ‌شدند، همه باید از بین می ‌رفتند و کسی که بماند و بتواند از فرصت ها استفاده بکند و اسلام را در شکل ارزشی خودش باز هم حفظ کند، دیگر باقی نمی ‌ماند. این، حق عظیمی است که امام مجتبی‌ (علیه ‌الصلاة و السلام) بر بقای اسلام دارد. (۱۳۶۹/۰۱/۲۲)

تفاوت های صلح امام حسن (علیه ‌السلام) با قیام امام حسین (علیه ‌السلام)

یک حرف این است طبق بیان شهید مطهرى، که امام حسین که به شهادت رسید یک معترض، یک آمرِ به معروف و ناهىِ از منکرى بود که در مقابل یک حاکم جائرى قیام کرد؛ چون او داشت ظلم مى ‌کرد، داشت فسق مى ‌کرد، از وجود او شَر، مى ‌تراوید و امام حسین به‌ عنوان یک معترض، یک مؤمن تکلیف شرعى خودش را احساس کرد که باید به او اعتراض کند، این اعتراض واجب بود و نقطه‌ى اوج زیبائى و شکوه این کار هم این بود که این اعتراض را ادامه بدهد تا مظلومانه کشته بشود. شهید فى ‌سبیل ‌اللَّه با کشته شدن خودش حقانیت حرف خودش را ثابت کرد هم چنانى که کرد. امام حسن اصلاً اینجور وضعى نداشت، امام حسن علیه ‌الصلوة و السّلام، خلیفه ‌اى بود که یک نفرى در مقابل او از رعیت خود او، علیه او عَلَم طغیان برافراشته بود. اگر امام حسن در این رویاروئى با رعیت خودش که علیه او طغیان کرده مقاومت مى ‌کرد تا جان خودش را از دست مى ‌داد، هرگز آن معترض شجاعى نبود که در مقابل منکر ایستاده و کشته شده. بلکه حاکمى بود که بوسیله ‌ى عوامل خودش به قتل رسیده بود. اصلاً ببینید ماهیت قضیه به کلى متفاوت است. (۱۳۶۸/۰۲/۱۱)

 امام حسن (علیه ‌السلام) بالاخره باید صلح می‌ کرد؛ حتی پس از ۱۰ سال جنگیدن با معاویه!
 
مطلب دوم این است که امام حسن مجتبى وقتى که نگاه کرد به وضع لشکر خودش و وضع کوفه و شرائط اجتماعى و سیاسى، فهمید که اگر حالا جنگ را تمام کرد، تمام کرد به همان ترتیبى که حکومت را تسلیم کند به معاویه. اگر حالا جنگ را تمام نکند یک سال دیگر، دو سال دیگر، پنج سال دیگر، ده سال دیگر هم این جنگ ادامه پیدا بکند نتیجه باز همین است؛ یعنى با شیوه ‌هایى که امام حسن داشت، شیوه‌ هاى الهى و علوى و شیوه‌ هایى که معاویه داشت شیوه ‌ى خریدن دل ها و وجدان ‌های مردم با پول، با این شیوه و با ضعف ایمانى که در مردم بود و با خستگى که مردم کوفه داشتند، اگر ده سال دیگر هم امام حسن مى ‌جنگید آخرش همین بود؛ یعنى باز مجبور بود تسلیم بشود به معاویه منتهى ده سال دیرتر. خب در این ده سال بر سر امت اسلامى چه مى ‌آمد؟ هزاران نفر کشته مى ‌شدند هزاران نفر از بین مى ‌رفتند، نارضائى‌ ها علیه امام حسن بیشتر مى‌شد. خب این وجهى نداشت که امام حسن مجتبى در حالى که یقین دارد، مى ‌داند، مى ‌بیند که شرائط به هیچ وجه نویدى نمى ‌دهند نسبت به آینده، پافشارى کند اصرار کند عده‌ ى بیشترى کشته بشوند. (۱۳۶۸/۰۲/۱۱)

در زمان امام حسن (علیه ‌السلام) مسأله بیعت مطرح نبود

یک تفاوت دیگر این است که امام حسین علیه ‌السّلام از طرف یزید زیر فشار قرار گرفت براى بیعت، به فرماندار مدینه نوشت که باید بر حسین ‌بن ‌على سخت بگیرى تا بیعت کند. بیعت یعنى چه؟ بیعت یعنى امضاى خلافت آن شقىِّ خبیثى که رأس کار است. امام حسین گفت: «لا واللَّه لا اعطیکم بیدى اعطاء الذلیل» من دست خودم را ذلیلانه در دست شما نمى ‌گذارم؛ یعنى بیعت نمى‌ کنم. «مثلى لایبایع یزید» مثل من با یزید بیعت نمى ‌کند. خب چون فشار بود براى بیعت، که تا آن ساعت آخر هم ابن ‌سعد و این ها که آمدند مى ‌گفتند یا بیعت یا قتال. تا آخر هم منصرف نبودند. اما امام حسن چى؟ امام حسن به هیچ وجه برایش مسأله‌ ى بیعت با معاویه مطرح نبود، در قرارداد آتش ‌بس یا صلحى که بین امام حسن و معاویه نوشته شد، یکى از شرائط این بود که امام حسن به معاویه، امیرالمؤمنین نگوید، با او بیعت نکند، معاویه حق تعیین جانشین نداشته باشد، در بعضى از روایات معاویه بعد از خودش امام حسن را به خلافت بگذارد، بعد امام حسین را بگذارد، این چقدر متفاوت است با او. خب بله اگر امام حسن هم زیر فشار قرار مى‌ گرفت، که باید بیعت کنى وضع فرق مى ‌کرد، این هم فرق سوم. (۱۳۶۸/۰۲/۱۱)

ادعای معاویه عمل بر اساس اسلام بود

تفاوت چهارم این است که در زمان امام حسین این روایت پیغمبر که فرمود «من راى سلطاناً جائراً مستحلاً لحرم الله ناکثاً لعهدالله یعمل فى عبادالله بالجور و الطغیان و لم یغیر علیه بفعل و لاقول کان حقاً على الله ان یدخله مدخله» یعنى کسى که ببیند یک حاکمى دارد ظلم مى ‌کند، جور مى ‌کند، به حقوق مردم تجاوز مى ‌کند، حرام خدا را حلال مى ‌کند، احکام الهى را دگرگون مى ‌کند و چه و چه، بر این واجب است که با این حاکم مقابله کند، این در زمان امام حسین بطور کامل وجود داشت. یزیدی بر سر کار بود که مصداق کامل همه‌ ى این ها بود مجسمه ‌ى فساد و شرارت و فسق و ظلم و ناحق را حق کردن و مقابله و مبارزه‌ ى با اسلام. خب دیگر منتظر چى باشد امام حسین، باید با او مقابله مى ‌کرد، باید علیه او تغیُّر مى ‌کرد و کرد، در زمان امام حسن اینجورى نبود.

امام حسن البته مى ‌دانست یا به علم امامت یا به حدس صائب هوشمندانه ‌ى یک انسان بزرگ، که معاویه یک روزى این کارها را خواهد کرد. اما در آن زمان قضیه این نبود، قضیه این بود که معاویه ادعا مى ‌کرد که دارد خونخواهى عثمان را مى ‌کند و ادعا مى‌ کرد که مى‌ خواهد بر طبق احکام الهى عمل بکند و امام حسن هم در همان صلحنامه نوشته که باید تو بر اساس حکم خدا و سنت پیغمبر عمل بکنى او هم قبول کرده که بر طبق همان ها عمل خواهد کرد. ظاهر قضیه این است، این خیلى تفاوت دارد با آنچه که در زمان امام حسین بود. بنابراین حدیث پیغمبر در این‌ جا مصداق پیدا نمى ‌کند این هم فرق چهارم. (۱۳۶۸/۰۲/۱۱)

اگر امام حسن (علیه ‌السلام) کشته می شد، سؤالات زیادی باقی می ‌ماند

فرق پنجم زمینه ‌هاى متفاوت قضاوت، براى مردم آن زمان و مردم تاریخ. این یک واقعیت است ایشان مى‌ گویند که امام حسین که قیام کرد و به شهادت رسید در زمان خودش هم همه او را تمجید کردند. بعد از خودش هم در طول هزار و سیصد و اندى سال همه امام حسین را تمجید کردند چه کسانى که او را به امامت قبول داشتند و حتى کسانى که او را به امامت قبول نداشتند، چون زمینه، زمینه ‌اى بود که هیچ بحثى نبود که باید همین ‌جور عمل بکند. اما امام حسن اگر مى ‌جنگید تا کشته مى ‌شد سؤال هاى زیادى باقى مى ‌ماند. یک عده ‌اى مى ‌گفتند که خب آقا -که حالا ایشان مفصل شرح مى ‌دهند در این کتاب- شما مگر نمى ‌خواستید که دین در جامعه حاکمیت داشته باشد، خب معاویه که گفت من دین را حاکمیت خواهم داد، داد. معاویه که ادعا مى ‌کرد که من حاضرم به کتاب خدا عمل کنم. چرا شما قبول نکردید؟ اگر کسى مى ‌گفت که خب معاویه بعد از شهادت امام حسن خودش را لو مى ‌داد با رفتار خلافش، همان معترضین باز مى ‌گفتند بله خب وقتى امام حسن نباشد او حضرت را از میدان خارج کند، خب بله همین کارها را هم مى ‌کند، افسارگسیخته مى ‌شد. شما مى ‌خواستید خودتان را زنده نگهدارید مى ‌ماندید و نمى‌ گذاشتید و جاى سؤال باقى بود. (۱۳۶۸/۰۲/۱۱)

منبع: دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله العظمی خامنه ای

 
تاريخ: ۱۳۹۵/۱۰/۱۹
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
ارتحال حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی
داستان نویسی
تربیت مربی سبک زندگی دینی
تربیت مدرس خانواده
پاتوق داستان
ثبت نام دوره آموزشی مرزبانی از مکتب اهل بیت ع
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
تلگرام.ایپرسش
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal