حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۷ سه شنبه ۳ مهر     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
 تبليغ اسلامي ‌و دانش ارتباطات اجتماعي
تبليغ اسلامي‌ بايد همپاي مقتضيات و تحولات زمان دگرگون شود و جلوه ‌هاي تازه بيابد. تلاش براي امروزي كردن تبليغ اسلامي، مستلزم نگرش علمي ‌به اين مسأله مي‌باشد. به نظر مي ‌رسد دانشي كه بتواند به مطالعات و تحقيقات مربوط به تبليغ، سامان علمي ‌بدهد «دانش ارتباطات» مي‌ باشد.

 
 
 
 
 
 
 
 

نام کتاب: تبليغ اسلامي ‌و دانش ارتباطات اجتماعي

نویسنده: محسن خندان

انتشارات: مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي، بهار 74، 306 صفحه.

 

دكتر مهدي محسنيان راد از صاحبنظران علوم ارتباطات در مقدمه كتاب اين چنين مي‌ گويند: «ما، ساكنان سرزمين، در آستانه روياروئي با تحول مهمي‌ هستيم كه بسياري، هنوز آن را باور نداريم. اما ترديد نكنيم كه «دهكده جهاني›› در پيش است.»

مؤلف نيز در مقدمه خود چنين مي‌گويد: «تبليغ اسلامي‌ بايد همپاي مقتضيات و تحولات زمان دگرگون شود و جلوه ‌هاي تازه بيابد. تلاش براي امروزي كردن تبليغ اسلامي، مستلزم نگرش علمي ‌به اين مسأله مي‌باشد. به نظر مي ‌رسد دانشي كه بتواند به مطالعات و تحقيقات مربوط به تبليغ، سامان علمي ‌بدهد «دانش ارتباطات» مي‌ باشد. بر اين اساس كتاب حاضر شكل گرفته است.»

در فصل اول با عنوان واژه شناسي تبليغ به بررسي واژه تبليغ و مترادف هاي آن در زبان هاي عربي و انگليسي پرداخته شده ‌است. اين بررسي نشان مي ‌دهد هيچ يك از واژه ‌هاي مربوط به تبليغ در اين زبان ها، نمي ‌تواند معادل و ترجمه خوبي براي تبليغ با بار مفهومي‌خاصي كه در زبان فارسي دارد باشد.

در فصل دوم با عنوان تعريف تبليغ، ابتدا تعريف تبليغ در متون جامعه شناسي، روان شناسي، دائرة المعارف ها و... آمده است. در زمينه چيستي و به اصطلاح منطق جنس تبليغ اتفاق نظري بين دانشمندان علوم انساني وجود ندارند. سپس تعريف ‌هاي تبليغ در متون اسلام شناسي، گردآوري و جمع بندي شده ‌است و در نهايت از طريق مصاحبه با 87 تن از طلاب و مدرسان حوزه علميه قم، ديدگاه دست اندركاران تبليغ ديني كشور مطرح گرديده است. مقايسه اين تعريف ‌ها و جمع بندي آن ها راه گشاي ارائه تعريف نهايي تبليغ ديني (اسلامي‌گرديده است). كه اين تعريف عبارت است از: «تبليغ رساندن اسلام به مردم به هر وسيله اي است». در نتيجه تبليغ در اسلام با هويت اين دين ارتباط پيدا مي‌ كند.

در ادامه، رابطه تبليغ با «دعوت» به اختصار بحث شده ‌است. در مورد رابطه تبليغ با امربه معروف و نهي از منكر آمده است كه: دو ديدگاه کلي پيرامون رابطه «تبليغ» و «امر به معروف و نهي از منكر» وجود دارد: اول تبليغ، فرعي از امر به معروف و نهي از منكر است. دوم اين دو قسيم يكديگرند.

در مورد تبليغ و آموزش آمده است كه: به نظر مي ‌رسد در حوزه فرهنگ اسلامي ‌تفاوت ماهوي بين تبليغ و آموزش وجود ندارد. آموزش مانند امر به معروف يكي از راه ها و جلوه ‌هاي تبليغ مي ‌باشد، چرا كه تبليغ اصلي اصيل، ركني ركين و برخاسته از متن اسلام است و زمينه ‌هاي متعددي از احكام اسلام را در بر مي ‌گيرد.

در فصل سوم با عنوان ضرورت بازنگري به تبليغ، ابتدا با اشاره به تاريخچه موجز تبليغ در جهان و پيشرفت ابزارهاي تبليغ و گسترش مطالعات و تحقيقات پيرامون تبليغ، پيچيدگي اين پديده به اثبات رسيده است، آنگاه با توجه به تبليغي بودن اسلام و لزوم تحول راه ها و شيوه‌ ها و برنامه ‌هاي تبليغي اسلام متناسب با مقتضيات زمان، تاكيد شده كه دستگاه تبليغ ديني ما فاصله زيادي با آنچه كه بايد باشد، دارد و لذا وظيفه مسلمانان به ويژه دست اندركاران تبليغ است كه براي تحقق اين واجب ديني و ايجا تحول در تبليغ بكوشند.

در اين فصل تاكيد شده ‌است كه اولين قدم در اين مسير برخوردي علمي ‌با تبليغ مي‌ باشد و پس از ذكر برداشت هاي مختلف از اين امر، ديدگاه مورد نظر اين كتاب مطرح گرديده است. «مراد ما از علمي‌كردن تبليغ پيش بيني و يا پيشنهاد يك طرح براي يك كاسه كردن كليه تلاش هاي علمي‌ پراكنده پيرامون تبليغ است... بررسي و تحليل تبليغ در اسلام از ديدگاه دانش ارتباطات به معناي نيازمندي اسلام به اين دانش نيست. ولي از سوئي ديگر بدون كمك گرفتن از اين دانش جديد هم نمي‌ توان چهره امروزي به تبليغ اسلامي‌داد و آن را حتي به درستي تحليل كرد.»

در فصل چهارم با عنوان نگاهي به دانش ارتباطات و تشريح مدل منبع معني، نگاهي گذرا به دانش ارتباطات و زمينه ‌هاي رشد آن و مدل هاي ارتباطي پيشنهاد شده‌ از سوي كارشناسان اين علم و توضيح رابطه اين بحث با عنوان و كليد مباحث اين كتاب آمده است که به اختصار به تشريح يكي از كامل ترين و جديدترين مدل ‌ها به نام «مدل منبع معني» در اين فصل پرداخته شده است. علت انتخاب اين مدل، متكامل بودن آن در مقايسه با ديگر مدل هاست. علت نام گذاري اين مدل به «مدل منبع معني» اين است كه نخستين عنصر و جزء در هر فراگرد ارتباطي، معاني است.

فصل پنجم با عنوان تحليل تبليغ اسلامي ‌با تكيه بر مدل منبع معني، اجزاء و عناصرتبليغ به عنوان يك نوع ارتباط، با استفاده از «مدل منبع معني» و با بهره گيري از آيات، روايات و متون اسلام شناسي مورد بررسي قرار خواهد گرفت. مقدمه اين فصل شامل توضيح رابطه مدل ارتباطي براي تبليغ و كليات تبليغ ومباني تبليغ، مدل ارتباطي اسلامي ‌و برداشت هاي مختلف از آن و ارائه تعريفي جديد از تبليغ بر اساس تعريف ارتباط مي‌ باشد.

فصل ششم با عنوان جمع بندي ابتدا خلاصه اي از پنج فصل ارائه مي ‌گردد و سپس به نتيجه گيري و پيشنهاد در مورد مطالب بيان شده در پنج فصل بيان مي ‌شود. به عنوان مثال در مورد مطالب فصل پنجم آمده است كه مطالب اين فصل نيز، شاهد خوبي بر اين ادعاست كه «تحليل تبليغ بر اساس ارتباطات» زمينه و طرح بسيار خوبي است براي به سامان آوردن مطالعات پراكنده پيرامون تبليغ در يك  مجموعه منظم منطقي است به گونه اي كه عناصر تشكيل دهنده تبليغ به خوبي شناسايي و رابطه بين آن ها به دقت تعيين گردد. بنابراين طرح پيشنهادي فصل پنجم، که محور اصلي اين کتاب به شمار مي‌ رود، به عنوان «طرح جامع مطالعات تبليغ» ارائه مي‌ گردد.

طرح پيشنهادي فصل پنجم همان طور كه در زمينه تحقيق و مطالعه مي ‌تواند به عنوان يك طرح جامع، محور قرار گيرد در زمينه اجرا نيز الگو و سرمشق خوبي براي طراحي برنامه‌ هاي تبليغي به شمار مي ‌رود.

و در آخر نيز نويسنده نكاتي را كه در طي نگارش كتاب قابل توجه و تامل بوده است ولي به علت محدوديت زماني و حيطه و وظيفه اصلي اين كتاب به آن پرداخته نشده‌ است را در 19 نكته بيان مي ‌دارد.

در پيوست كتاب نيز توضيحاتي پيرامون انجام مصاحبه آمده است.

منبع: كتاب ‌شناسي توصيفي تبليغ ديني در ايران

 
تاريخ: ۱۳۹۵/۱۲/۹
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
 کارگاه شناخت سینمای اخلاقی
تربیت مبلغ خواهران
ثبت نام جذب و گزینش
دوره مسیحیت
نقد فرق تصوف و دراویش
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal