حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۶ چهارشنبه ۲۲ آذر     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
 تربیت دینی در بستر تعامل قرار گیرد/عمل هویت ساز است
باقری، استاد دانشگاه تهران گفت: وقتی فرد را عامل بدانیم، او دارای شناخت، گرایش و قدرت تصمیم گیری است و بر اساس آن عمل می کند و با عمل خود هویت خود را می سازد.
خسرو باقری، استاد دانشگاه تهران در نشستی درباره عاملیت در تربیت و ارتباط آن با تربیت دینی گفت: تعریف تربیت بدون تصور بنیادی از انسان شاید ممکن نباشد. تربیت اتفاقی است که درباره انسان می افتد و هر تلقی از تربیت، تلقی از انسان را به دنبال خود دارد. صحبت از عاملیت انسان رویکردی از میان رویکردهای مختلف است. بعضی ها انسان را تحت تاثیر عوامل می دانند اما عده ای انسان را موثر می دانند. انسان در عین اینکه می تواند تحت تاثیر عوامل باشد اما منشا اثر است و عاملیت دارد. البته این به آن معنا نیست که هر چه از انسان سر می زند عمل او محسوب می شود بلکه رفتار با عمل متفاوت است. رفتارهایی که از انسان سر می زند گوناگون است و بسیاری از آنها شامل عمل نمی شود مانند تنفس و پلک زدن. مثلا انسان ها کی متوجه گردش خون در بدن شدند وقتی متوجه آن شدند که گردش خون همیشه کار خود را انجام می داده است.

وی ادامه داد: رفتارهایی از ما که به عمل تبدیل می شوند ویژگی هایی دارند. اول اینکه عمل باید دارای بعد شناختی باشد یعنی بدانیم که فعالیتی خاص را می توان انجام داد. شناخت یا زیرساخت شناختی یکی از زیرساخت های اساسی عمل انسان است. آن دسته از رفتارهایی که ما از آن ذهنیت داریم، از عواملی است که رفتار را به عمل تبدیل می کند. عمل انسان نمی تواند بدون آگاهی و شناخت باشد.

استاد دانشگاه تهران افزود: زیرساخت بعدی در عمل گرایش و میل و تمایلات در بعضی از موجودات است که مانند موتور حرکت هستند و اگر میلی در انسان نباشد بالطبع عملی هم نخواهد بود. میل و گرایش شرط لازم است اما کافی برای عملی که اتفاق می افتد، نیست. امیال یکی از زمینه های عمل کننده است. زیرساخت سوم اراده و تصمیم است. میل به اراده شبیه است اما این دو یکی نیستند. هرچند برخی از فیلسوفان سعی داشتند اراده را برحسب میل تعریف کنند که هر وقت میل، شدید شد به اراده تبدیل می شود. در حیوانات امیال شدید وجود دارد که با تمام قوا به حیوانی حمله می کنند، اما این اراده به معنای واقعی کلمه نیست و و او را واجد عمل نمی دانیم و از او بازخواست نمی کنیم.اگر میل همان اراده بود همه  حیوانات باید صاحب اراده و تصمیم بودند. در انسان امیال غریزی وجود دارد اما او دارای اراده و تصمیم است که امیال را در اوج سرکوب می کند اما چنین اراده ای در حیوانات وجود ندارد.

وی افزود: بعد از این سه زیرساخت شناختی، گرایشی و ارادی، عمل ظهور پیدا می کند. اعمال ما گونه های درونی و بیرونی دارند. از گونه های درونی هیچ شخص دیگری مطلع نمی شود مانند ایمان آوردن که در مفاهیم دینی عمل محسوب می شود. برای ایمان آوردن زیرساخت شناختی لازم است و لازمه دوم برانگیختگی و گرایش و لازمه سوم تصمیم گیری است. ایمان آوردن عمل است و تصادفی نیست. وجه پایین ایمان، عمل است و وجه بالای آن هدایت خداست و این دو، دو روی یک سکه هستند. بخشی از ایمان که خدا آن را تامین می کند، هدایت است و بخشی از ایمان که توسط انسان شکل می گیرد، عمل انسان محسوب می شود. ایمان عمل درونی است و اگر کسی ایمان بیاورد و بلافاصله از دنیا برود به پاداش این عمل خواهد رسید. بنابراین ایمان آوردن عمل محسوب می شود.

باقری بیان کرد: اعمال با وجه بیرونی هم وجود دارند. در بسیاری از آیات قرآن که می گوید: «الذین آمنوا و عملوا الصالحات»، کلمه عمل ناظر به اعمال بیرونی است و آمنوا ناظر به عملی درونی می شود. عمل ابعاد فردی و جمعی هم دارد، مانند نماز فرادی و نماز جماعت. کسی که به تنهایی تحقیق می کند دارای بعد عمل فردی است و کسانی که به صورت جمعی در حال تحقیق هستند عملشان عمل جمعی محسوب می شود.  در عمل جمعی همه مانند یک انسان واحد و هماهنگ کار می کنند. عمل اجتماعی هم وجود دارد که با عمل جمعی فرق می کند. در عمل اجتماعی، بر خلاف عمل جمعی، لزوما هماهنگی وجود ندارد مثلا اینکه من با فردی مخالفت می کنم و علیه آن فرد اقدام می کنم عملی اجتماعی است.

وی در ادامه گفت: عمل انفعالی و عمل فعال هم وجود دارد. وقتی انسان عامل است، یعنی همیشه عامل است. تقلید هم عمل است اما شکل عمل او انفعالی می شود. ما نمی توانیم به جای کسی عمل کنیم و هر کس خودش عمل می کند هر چند این عمل انفعالی و پذیرنده باشد. کسانی گمان می کنند که عمل انفعالی عمل نیست مثلا می گویند که من مجبور شدم این کار را بکنم. آیا انسان واقعا مجبور می شود؟ نه اینطور نیست. زیرا اگر عمل ما سه مبنای گرایشی، شناختی و ارادی دارد، فردی که می گوید مجبور شدم کاری را بکنم از این سه ایستگاه عبور کرده پس عمل انجام داده است. در واقع مجبور شدم به این معناست که گزینه دیگری نداشتم.انسان ها همه عاملند و این شامل زن و مرد و کوچک و بزرگ و … می شود. در قرآن، عمل یکی از واژه های گسترده در اشتمال بر انسان هاست و همه قسم از افراد را دربرمی گیرد مگر کسی که دارای اختلالات بنیادی است که اتفاق گرایشی، شناختی و ارادی در او رخ نمی دهد مانند انسان عقب افتاده که واجد عمل نیست.

تاريخ: ۱۳۹۶/۸/۱۴
عنوان جديد
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
khatere nevisi mobaleghan
جذب و گزینش خواهران
ketab heyat
ره توشه محرم
ره توشه محرم ویژه خواهران
تربیت مبلغ معارف اسلامی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal