حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۶ چهارشنبه ۲۲ آذر     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
 سند حقانیت شیعه در زیارت‌نامه اربعین/ برائت‌نامه شیعه از دشمنان اهل بیت
بزرگداشت اربعین به‌ اندازه روز عاشورا با اهمیت و قابل توجه است؛ چرا که در آن معنای انتظار و عدم رضایت نسبت به ظلم‌هایی که بر اهل‌بیت روا داشته شده است بیان می‌شود، جریان یافتن این نگرش خاص در میان شیعیان سبب حیات تفکر شیعی و زنده ماندن روح عاشورا در میان اعصار و زمان‌ها می‌شود.

در هیاهوی زندگی گاهی انسان خیلی چیزها را فراموش می کند و در تکرار روزهای زندگی گرفتار می گردد. ولی ذات اقدس الهی که فرموده من از رگ گردن به شما نزدیکتر هستم، لحظه ای از بندگان خود غفلت نمی کند و خیلی و صلاح و رستگاری آنها را می خواهد.از اینرو با اسباب مختلف زمینه بروز و شکوفایی او را مهیا می سازد.

از این رو بدون شک، اربعین یک فرصت است؛ فرصت رهایی، فرصت خودسازی، و در تعبیری که بسیاری از علما و بزرگان و دانشمندان اسلام شناس غربی به کار می برند، اربعین زمینه ساز ظهور منجی بشریت خواهد شد. در اولین گام، بر اساس آیات کلام الهی و روایات معصومین(ع) زیارت خانه خدا و مراقد ائمه معصومین از امور مهم معنوی شمرده و بر آن بسیار تاکید شده است.فداکاری و ایثار بی مثال سید الشهداء سبب شده که ائمه معصومین بر زیارت امام حسین(ع) بسیار تاکید کنند تا راه حسین بن علی(ع) چونان چراغی روشن هدایتگر انسان هایی باشد که چشم و دل و جان خود را از گناه و معصیت دور نگاه داشته ودر مسیر حقاینت حرکت می کنند و حجتی مبرهن بر کسانی باشد که هنوز در مسیر گرماهی و ضلالت هستند به مسیر رهایی و نجات بخشی برگردند؛ چنانکه تاکید شده است زائر آن حضرت (ع) از آتش دوزخ در امان است[1] و زیارت ایشان، برابر با هزار حج و هزار عمره و آزاد کردن هزار بنده است، اجر هزار شهید از شهداى بدر و هزار روزه‌دار و هزار صدقه مقبوله به زائر امام حسین (ع) عطا می‌شود[2] و آمرزش گناهان گذشته و آینده‏، کمترین ثوابی است که به او کرامت می‌شود.[3]

برای زیارت، علاوه بر پاداش‌های اخروی، فواید و ثمرات مختلفی از جمله تزکیه نفس و خداشناسی، بیداری دل‌ها و یاد آخرت بیان شده و زیارت، بیان‌گر اعلام وفاداری[4] و ابراز ادب و ارادت به مراد است. شاخص‌ترین ثمره زیارت تعظیم و بزرگداشت جایگاه خداوند و ائمه اطهار (ع) است. این نکوداشت زمانی که با پای پیاده صورت گیرد، علاوه بر تعظیم فراوانی که در این حرکت وجود دارد، سبب ایجاد ارتباط معنوی عمیقی می‌شود و جلوه‌ای عاشقانه از بندگی را به رخ می‌کشد.

 

زیارت اربعین در زیارت نامه اربعین

 

امام صادق در زیارت نامه اربعین نحوه و چگونگی زیارت را مشخص کرده‌اند. شیخ عباس قمی در مفاتیح‌الجنان و علامه مجلسی در زادالمعارف متن زیارت‌نامه را آورده‌اند. با بررسی زیارت‌نامه روز اربعین که از سوی امام صادق (ع) نقل‌شده می‌توان اهمیت این زیارت را بری شیعیان دریافت. با خواندن زیارت‌نامه روز اربعین می‌توان از سِر و راز این موضوع که چرا اربعین حسینی تا این اندازه از اهمیت برخوردار است پی برد. هرچند زیارت اربعین که از امام صادق (ع) نقل‌شده است؛ بسیار طولانی نیست، اما دربرگیرنده محتوایی عمیق و ژرف است که می‌توان در آن ابعاد متعدد و متفاوتی از اربعین را درک کرد

  در ابتدای زیارت اربعین امام حسین را این‌گونه می‌خوانیم: «السَّلَامُ عَلَی وَلِیِّ اللَّهِ وَ حَبِیبِهِ السَّلَامُ عَلَی خَلِیلِ اللَّهِ وَ نَجِیبِهِ السَّلَامُ عَلَی صَفِیِّ اللَّهِ وَ ابْنِ صَفِیِّهِ السَّلَامُ عَلَی الْحُسَیْنِ الْمَظْلُومِ الشَّهِیدِ» صفاتی که امام صادق (ع) به‌وسیله آن سیدالشهدا را مورد خطاب قرار می‌دهد؛ به شیعیان منزلت و مقام امام حسین را یادآوری می‌کند. سه صفت حَبِیبِ الله و خَلِیلِ اللَّهِ و صَفِیِّ اللَّهِ که امام صادق (ع) به‌وسیله آن سیدالشهدا (ع) را توصیف کرده سه وصفی است پیامبران الولعزم همچون محمد مصطفی ابراهیم و آدم به آن‌ها مفتخرند.

پیامبران اولوالعزم برای آگاهی بخشی و هدایت مردم از تاریکی‌ها به سمت نور بی‌دریغ خیرخواهی کرده و از هیچ تلاشی فروگذاری نکردند ما نیز در ادامه زیارت اربعین امام حسین را این‌گونه مورد خطاب قرار می‌دهیم که: «...وَ مَنَحَ‏ النُّصْحَ‏ وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَهِ وَ حَیْرَهِ الضَّلَالَهِ ...»؛ گواهی می‌دهیم که حضرت سیدالشهدا بی‌دریغ خیرخواهی کرد و خون قلب خویش را بذل نمود برای اینکه عباد حق‌تعالی را از جهالت و حیرت گمراهی نجات دهد.

همین دو هدف در متن زیارت اربعین سالار شهیدان (ع) تعبیه شد و گفته شد که هدف اساسی سالار شهیدان نیز تعلیم و تزکیه مردم بوده است و در این راه، هم از طریق بیان و بنان اقدام کرد و هم از راه بذل خون جگر که جمع میان این راه‌ها از ویژگی‌های ممتاز آن حضرت (ع) است.

  یکی دیگر از جنبه‌های اعتقادی روز اربعین برائت از دشمنان اهل‌بیت است. بدیهی است انسان هر که را دوست بدارد از دشمنان او فاصله می‌گیرد قرآن کریم در آیات متعددی به این اصل، تصریح نموده می‌فرماید:« لا تَجِدُ قَوْماً یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الآْخِرِ یُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ» کسی را که به خدا و قیامت ایمان دارد نخواهی یافت که با دشمن خدا و پیامبر دوستی نماید.[5]  لذا، شرط صحت ولایت اهل‌بیت، دشمنی با کسانی است که غاصب حق خلافت آنان بوده، آنان را آزار داده، به قتل رسانیده، فضائل آنان را انکار کرده‌اند.  امام صادق (ع) نیز در فرازی از این زیارت‌نامه می‌فرماید: «اَشْهَدُ اَنَّکَ وَفَیْتَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ جَاهَدْتَ فِی سَبِیلِهِ حَتَّی اَتَاکَ الْیَقِینُ فَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ قَتَلَکَ وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ ظَلَمَکَ وَ لَعَنَ اللَّهُ اُمَّه سَمِعَتْ بِذَلِکَ فَرَضِیَتْ بِهِ»؛ همانا شهادت می‌دهم تو به عهد خداوند وفا کردی و در راه او جهاد کردی تا اینکه به مقام یقین رسیدی پس خداوند لعنت کند کسانی را که تو را کشتند و به تو ظلم کردند؛ و خداوند لعنت کند کسانی را که این موضوع را شنیدند و به آن راضی شدند».

  در حقیقت اصل و بنیان روز اربعین را با توجه به این فراز زیارت‌نامه می‌توان ابراز برائت از دشمنان آل علی (ع) دانست؛ در واقع عزاداری روز اربعین بدین معنا است که شیعیان نسبت به ظلم صورت گرفته موضعی آگاهانه داشته و نسبت به ظلم جورهایی که در طول تاریخ در حق آنان گشته آگاه‌اند.

 بزرگداشت اربعین به‌اندازه روز عاشورا با اهمیت و قابل توجه است؛ چراکه در آن معنای انتظار و عدم رضایت نسبت به ظلم‌هایی که بر اهل‌بیت روا داشته شده است بیان می‌شود. جریان یافتن این نگرش خاص در میان شیعیان سبب حیات تفکر شیعی و زنده ماندن روح عاشورا در میان اعصار و زمان‌ها می‌شود تا آنجا که می‌توان از آن به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین معیارهای دین‌داری نام برد. امام صادق (ع) در فرازی از زیارت‌نامه این‌گونه می‌فرماید: «اللَّهُمَّ إِنِّی اُشْهِدُکَ اَنِّی وَلِیٌّ لِمَنْ وَالاهُ وَ عَدُوٌّ لِمَنْ عَادَاهُ» کلمه «اُشْهِدُکَ» که در این فراز به کار برده شده است معنایی فراتر از «اَشْهَدُ» که در فراز قبلی به کار برده شده، دارد؛ «اَشْهَدُ» تنها به معنای آن است که «شهادت می‌دهم» اما کلمه «اُشْهِدُکَ» که به باب افعال رفته است به معنی آن است که «من تو را شاهد می‌گیرم، تو را گواه می‌گیرم». بنابراین ترجمه این قسمت از زیارت‌نامه معنایی بسیار قابل تأمل دارد؛ چراکه امام صادق (ع) می‌فرماید: «خداوندا من تو را گواه می‌گیرم که دوست دارم هرکس که او را دوست داشته باشد و دشمن می‌دارم دشمنان آن حضرت را».

  زیارت اربعین نه‌تنها اشاره‌ای واضح و مستقیم به ائمه بعدی از صلب سیدالشهدا می‌کند، بلکه با صراحت مسئله رجعت و ظهور و انتقام روز عاشورا را بیان می‌دارد. روز اربعین را می‌توان خلاصه تاریخ اعتقادی سیاسی تشیع دانست که به قیام و نهضت حضرت مهدی (عج) ختم می‌شود. امام صادق زیارت‌نامه روز اربعین را با مفاهیمی همچون رجعت و اعلام آمادگی برای نصرت و یاری ائمه به پایان می‌رساند«بِإِیَابِکُمْ‏ مُوقِنٌ بِشَرَائِعِ دِینِی وَ خَوَاتِیمِ عَمَلِی وَ قَلْبِی لِقَلْبِکُمْ سِلْمٌ وَ اَمْرِی لِاَمْرِکُمْ مُتَّبِعٌ وَ نُصْرَتِی لَکُمْ مُعَدَّه حَتَّی یَاْذَنَ اللَّهُ لَکُمْ فَمَعَکُمْ مَعَکُمْ لَا مَعَ عَدُوِّکُمْ»؛

به رجعت شما ایمان دارم؛ شریعت من و ختم کارهای من به هدایت شما است و خواسته قلبی در مقابل خواسته قلبی شما تسلیم است و در تمام امور پیرو شما هستم و برای یاری دادن شما آماده‌ام تا خداوند اذن دهد پس من با شما هستم و نه همراه دشمنان شما.

کلمه «ایاب» در فراز فوق به معنای رجعت و بازگشت امام حسین (ع) بعد از عصر حکومت حضرت قائم اشاره دارد که از اعتقادات شیعی است. در فراز آخر زیارت‌نامه به انتظار برای ظهور امام زمان (عج) اشاره شده است تا آنجا که با توجه به محتوای زیارت‌نامه می‌توان روز اربعین را روز تجدید عهد با امام زمان (عج) دانست و این که شیعیان آمادگی خود را برای نصرت و یاری آن حضرت اعلام می‌دارند. روز اربعین را می‌توان گرهی وصل کننده ما بین قیام عاشورا و ظهور منتقم آل محمد دانست.

 

پی نوشت ها:

[1] . کامل الزیارات: 122.

[2] . کامل الزیارات: 142 و 143 و 164.

[3] . کامل الزیارات: 138.

[4] . من لا یحضره الفقیه، ابن بابویه محمد بن علی: ج 2، ص 577. قال الرضا (ع): ان لکل امام عهدا فی عنق اولیائه و شیعته و ان من تمام الوفاء بالعهد زیاره قبورهم.

[5] . سوره مجادله: 23.

تاريخ: ۱۳۹۶/۸/۲۱
عنوان جديد
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
khatere nevisi mobaleghan
جذب و گزینش خواهران
ketab heyat
ره توشه محرم
ره توشه محرم ویژه خواهران
تربیت مبلغ معارف اسلامی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal