حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۹ چهارشنبه ۳۰ مهر     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه فرهنگی تبلیغی رسالات :
 اهمیت سوال کردن و پرسش از دیگران چگونه است؟
اصولاً ارزش انسان به سوال كردن است زیرا فقط براى انسان است كه شك بوجود می‌آید نه موجودات دیگر و باید براى بر‌طرف كردن آن دنبال جواب باشد. حضرت علی علیه السلام می‌فرماید: «القلوب أقفال و مفاتحها السؤال» قلبها بسته شده و كلید آن سؤال است.

اصولاً ارزش انسان به سوال كردن است چون حیوان هرگز سوال نمی‌کند و براى انسان است كه شك بوجود می‌آید و انسان براى بر‌طرف كردن آن سؤال می‌کند. حضرت علی علیه السلام می‌فرماید: «القلوب أقفال و مفاتحها السؤال» (غررالحكم، ص‏60) قلبها بسته شده و كلید آن سؤال است. یا «العلم خزائن و مفتاحها السؤال» (كنزالفوائد، ج‏2، ص‏107) علم خزینه‌ای است كه كلید آن سؤال است.

امام باقر(ع) شعرى دارد، « شِفَاءُ الْعَمَى طُولُ السُّؤَالِ وَ إِنَّمَا تَمَامُ الْعَمَى طُولُ السُّكُوتِ عَلَى الْجَهْل» (كفایةالأثر، ص‏253) شفاى نابینایى سؤال است و تمام نابینایى سكوت است. یعنى در اینجا تشبیه کرده‌اند. امام صادق(ع) فرمود: «إِنَّمَا یَهْلِكُ النَّاسُ لِأَنَّهُمْ لَا یَسْأَلُونَ» (كافى، ج‏1، ص‏40) حكایت و بدبختى مردم براى این است كه نمی‌پرسند. عمرى غسل بلد نیست یا نمازش غلط است ولى نمی‌پرسد یا مریض است ولى از دكتر نمی‌پرسد و در انتخاب شغل نیز مشورت نمی‌کند. امیرالمؤمنین می‌فرماید: سقوط امت بوسیله گروه است كه یكى از آنها «جاهل یستنكف أن یتعلم» (غررالحكم، ص‏371) نمی‌داند ولى ننگ دارد كه بپرسد. در قرآن داریم «ثانِیَ عِطْفِهِ» حج/9 یعنى كسى كه شانه‌هایش را بالا می‌اندازد.

در روایت داریم از كسانى كه از مردم شكایت می‌کنند یكى دانشمند است كه می‌گوید: من در میان مردم بودم ولى از من سؤال نمی‌کردند. اصولاً میزان رشد انسان‌ها به سؤال است.

به كسى گفتند، 3 دعاى مستجاب خواهى داشت او ابتدا دعا كرد كه زن او زیباترین باشد و شد بعد دید همه درباره زن او صحبت می‌کنند و موجب دردسر شده است سپس دعا كرد زن او زشت‌ترین شود و شد. بعد متوجه شد نمی‌تواند او را نگاه كند سپس دعا كرد مثل اولش شود و 3 دعایش را بیهوده از دست داده بود. سابق پول درآوردن مهم بود ولى الان خرج كردن آن هم مهم است. امیرالمومنین فرمود هرچه می‌خواهید از من بپرسید، آن وقت احمقى گفت: ریش من چند تا است؟ سؤال نكردن نشانه بی‌خیالی است. اگر به من بگویند در مورد آسمان چیزى بپرس نهایتاً می‌توانم چند سؤال سطحى بپرسم ولى یك ستاره شناس هزاران سؤال پیچیده خواهد داشت. پس هر كس بیشتر می‌داند بیشتر می‌پرسد. و اگر كسى از احكام دین سؤالى ندارد یا دانشجو و طلبه سؤال ندارند نشانه بی‌اطلاعی و کم‌توجهی آنهاست.

آداب سوال کردن
در مورد آداب سؤال کردن به چند مورد اشاره می‌کنیم.
1 - خجالت كشیدن. حدیث داریم حیا نكند، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: «الْحَیَاءُ حَیَاءَانِ حَیَاءُ عَقْلٍ وَ حَیَاءُ حُمْقٍ»(كافى، ج‏2، ص‏106) دو رقم حیا داریم برخى حیاها از عقل و برخى از حماقت است. حدیث داریم هر كس 1 ساعت ننگ شاگردى را تحمل نكند عمرى ننگ بی‌سوادی را باید تحمل بكند.
2 - از اهل آن بپرسد.
3 - به موقع بپرسد. یك لطیفه تاریخى، در جبهه بودند از على(ع) پرسیدند یا على نظرت راجع به فلانى چیست؟ امام فرمود: این سؤال در این موقع نشان دهنده این است كه شما توطئه‌ای در نظر دارید. پس به موقع سؤال كردن خیلى مهم است.
4 - خوب طرح كردن سؤال كه ارزش است.
5 - از هر چیزى نباید سؤال كرد. با ادب سؤال كند عجولانه نباشد یا اگر معلم یا پدر و مادر گفت: بلد نیستم، نباید او را تحقیر كرد. از عالمى و بزرگى پرسیدند گفت: نمی‌دانم، بعد گفتند: پس این عمامه براى چیست؟ گفت: عمامه براى اینهایی است كه بلد هستم. و همین‌طور از كسى هم كه بالاى منبر رفته بود این سوال را پرسیدند: كه اگر بلد نیستى چرا بالاى منبر رفته‌ای؟ و او گفت: اینها براى چیزهایى است كه می‌دانم و اگر قرار بود براى چیزهایى كه نمی‌دانم پله بسازم باید تا آسمان منبر و پله می‌ساختم. برخى شغلشان سؤال كردن است ولى اهل عمل نیستند و ما هم از این پیرمردهاى قدیمى داشتیم و بالاى منبر از ما می‌پرسیدند. دختر عمه، پسردائى اگر شیر نوه خاله خودش را خورد با مادر زن عمویش محرم می‌شود یا خیر؟ یا طلبه‌ای می‌پرسد(اشطرتن) چه صیغه‌ای است؟ و از این سؤال‌ها می‌پرسند تا طرف را تحقیر كنند. گاهى سؤال كردن براى فهمیدن است، گاهى براى فهماندن است، گاهى براى امتحان، گاهى براى خودنمایى، گاهى براى تحقیر دیگران، گاهى براى ایجاد وسوسه. مثلاً مردم در حال نماز خواندن هستند می‌پرسد: آقا شما این امام جماعت را عادل می‌دانید؟ مى‏گویند كسى ریش داشت و فردى از او پرسید: شما هنگام خواب ریش خود را روى پتو می‌گذارید یا زیر آن و ایشان تا به حال به این مساله فكر نكرده بود و شب براى اینكه بفهمد همیشه چكار می‌کرده است، خوابش نبرد. گاهى سؤال براى توبیخ است، گاهى براى بهانه است، بنى اسرائیل گفتند گاوى را ذبح كنید آنها پرسیدند: زرد باشد یا سرخ یا سفید یا سیاه یا چند كیلو باشد و... و این است كه می‌گویند ایرادهاى بنی‌اسرائیلی. گاهى سؤال براى شایعه‌سازی است. مثلاً می‌گویند فلانى 4 زن یا 10 خانه دارد. گاهى سؤال براى جاسوسى است و «یَسْئَلُونَ عَنْ أَنْبائِكُمْ» احزاب/20 واین 10 مورد اهداف سؤال كردن هستند و فهمیدن و فهماندن ارزش دارد ولى بقیه رده‌بندی دارند و از واجب تا حرام داریم.
ازچه كسى بپرسیم؟ بستگى به موضوع سؤال دارد. اگر مذهبى است «وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِیهَا إِلَى رُوَاةِ حَدِیثِنَا» (كمال‏الدین، ج‏2، ص‏483) یعنى اگر موضوع سؤال، مساله‌ای شرعى است كه انسان تكلیف شرعى خود را نمی‌داند باید به مرجع تقلید و مجتهد رجوع كند. البته مجتهد عادل و بی‌غرض و مرض «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ» نحل/43 از اهل بیت و حدیث و سنت بپرسید.

اما حدیثى هم داریم كه(فسئلوا اهل الشرف من العلم) یعنى از شرف اهل علم بپرسید یعنى برخى اهل علم هستند كه شرف ندارند. یعنى از اهل علم با‌شرف بپرسید. عالمى با‌شرف است كه حقیقت را كتمان نمی‌کند و كارى ندارد كه به نفع كیست و ضرر چه كسى. كسى كه با شرف است بزرگوار است و بخاطر خط بازى سیاسى و پول حرفى نمی‌زند و شیطنت نمی‌کند. كسى كه شرافت دارد پول بازى و پارتى بازى و رفیق بازى نمی‌کند و هیچ عاملی در اطلاع‌رسانی وى تاثیر ندارد. اگر سؤال مربوط به اشخاص است باید از خودش پرسید نه از افراد دیگر هر چند بگویند فلانى بسیار قابل اعتماد است.

حدیث بخوانم، اگر 50 عادل گفتند قرائتى پول دارد ولى من خودم گفتم ندارم اینجا اسلام می‌فرمایند باید حرف خود من را قبول كرد «فَإِنْ شَهِدَ عِنْدَكَ خَمْسُونَ قَسَامَةً»(كافى، ج‏8، ص‏147) یعنى اگر 50 نفر نزد شما شهادت دادند كه فلانى فلان طور است ولى خودش گفت نه، باید حرف خودش را بپذیرید. چون می‌بیند یك وقت همه دروغ می‌گویند به خصوص در مسائل سیاسى كه بسیار راحت جوسازى می‌کنند و مارك می‌زنند.

منبع: برگرفته از سخنرانی‌های حجت الاسلام والمسلمین قرائتی 
تاريخ: ۱۳۹۳/۷/۲۲
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
تربیت مبلغ خواهران
کوثر هدایت 98
کارگاه مطالعات سینمایی
نقد مسیحیت
نقد عرفان های نوظهور
پاسخگویی به شبهات مذهبی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal