حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۹ چهارشنبه ۷ آبان     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه فرهنگی تبلیغی رسالات :
 جدايي از حرص
امیرالمؤمنین علی‌(ع) در نامه 31 نهج البلاغه به عنوان امامی معصوم که واسطه‌ی بین خدا و خلق اوست، طرح تربیت انسان را در پیش پای فرزند خود (به نمایندگی از همه‌ی فرزندان بشریت) قرار می‌دهد تا انسان‌ها بفهمند زندگی و مرگ یعنی چه و بفهمند با خود و با دیگران و با خدای خود چگونه باید بود.

امیرالمؤمنین علی‌(ع) در نامه 31 نهج البلاغه به عنوان امامی معصوم که واسطه‌ی بین خدا و خلق اوست، طرح تربیت انسان را (انسانی که می‌خواهد مؤدب به آداب الهی باشد و خود را معنی ببخشد)، به او عرضه می کند و راهی بسیار ظریف و پرثمر در پیش پای فرزند خود (به نمایندگی از همه‌ی فرزندان بشریت) قرار می‌دهد تا انسان‌ها بفهمند زندگی و مرگ یعنی چه و بفهمند با خود و با دیگران و با خدای خود چگونه باید برخورد کرد و چگونه باید اندیشید.


در فرازهایی از این نامه، ایشان پس از آن‌که جایگاه دنیا را روشن کردند، می‌فرمایند:

«فَخَفِّضْ فِي الطَّلَبِ وَ أجْمِلْ فِي الْمُكْتَسَبِ»

پس طلب خود را از دنيا كم كن و در بدست‌آوردن آن بدون آن‌که حرص بزني، ميانه‌رو باش.

در دنيا از دنيا كم بخواه، اما در دنيا خدا را زياد بخواه، راه نجات همين است و در موقعي كه همه‌ي افراد چهارنعل مي‌تازند كه مبادا از دنيا عقب بمانند، تو اگر اين مطلب را فهميدي نجات مي‌يابي و با آن‌ها همراهي نمي‌کني. مثلاً طرف فرزندش را در فلان مدرسه غير انتفاعي بالاي شهر ثبت نام كرد تا حتماً به زعم خود در کنکور قبول شود، اگر شما هم دنيا را نشناخته باشي خودت را به هزار فلاكت مي‌اندازي كه فرزندت از فرزند او عقب نيفتد، اما اگر دنيا را شناخته باشي و اين که دنيا محل برآوردن آرزوها نيست، بدون هيچ حرصي مسير عادي زندگي‌ات را طي مي‌كني. مسئله آن است که بايد برسيم به اين نكته كه از دنيا كم بخواهيم. به ما مي‌گويند اين‌ها حرف‌هاي صوفي‌ها است. آيا اگر کسان ديگري از توصيه‌هاي اميرالمؤمنين‌(ع) استفاده کردند، ما که آن حضرت را امام خود مي‌دانيم نبايد از توصيه‌هاي آن حضرت استفاده کنيم؟

حضرت قبل از بیان اين نکته، سه نكته را فرموده بودند و بعد اين نتيجه را گرفتند؛ فرمودند: اولاً: در دنيا به آرزويت نمي‌رسي (وَ اعْلَمْ يَقِيناًأَنَّكَلَنْتَبْلُغَأَمَلَكَ)، ثانياً: اجلت را نمي‌تواني تغيير دهي (وَ لَنْ تَعْدُوَ أَجَلَكَ)، ثالثاً: تو در حال حاضر همان راهي را داري مي‌روي که گذشتگان رفتند (وَ أَنَّكَ فِي سَبِيلِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ)، پس از دنيا كم بخواه و حرص نزن. شما آن سه نکته را دائماً در منظر خود داشته باشيد تا ببينيد حرف حضرت در رابطه با عدم حرص نسبت به دنيا چه اندازه کارساز و صحيح است. اتفاقاً امروزه كه همه در ولع دنيا‌داري هستند، هنر ما بايد به نور اميرالمؤمنين(ع) اين باشد که از طريق آن حضرت نجات پيدا كنيم. حالا که روان اکثر انسان‌ها را ظلمات گرفته، هنر نهج‌البلاغه آن است که مي‌تواند افراد را نجات دهد.

آري مي‌فرمايند: «وَ أَجْمِلْ فِي الْمُكْتَسَبِ». در بدست‌آوردن آن‌چه كه بايد بدست آوري ميانه‌رو باش. نه آن‌چنان از تلاش در زندگي جدا شو كه فقرت تو را بشكند، و نه آن چنان حرص بزن كه همه‌ی روحت گرفتار طلب دنيا گردد. هر كس بايد براي خودش اين مطلب را حل كند كه اگر چه اندازه از اين دنيا داشته باشد كافي است؟! به خود بگويد چقدر از اين دنيا كه داشته باشم مي‌توانم ادامه‌ی حيات معنوي بدهم؟! آيا اين صحيح است كه بگوييم هر اندازه که توانستيم به‌دست ‌مي‌آوريم و سيري نداشته باشيم؟ اين‌كه همه‌ی عمر ما را مي‌برد. مثلاً طرف حساب کند اگر يك خانه با سه اتاق داشته باشد برايش كافي است و مي‌تواند به حيات معنوي‌اش ادامه دهد. پس ديگر ربطي به او ندارد كه فلاني خانه‌اي با هشت اتاق دارد. بايد بنشينيم و براي خودمان ترسيم كنيم كه از اين زندگي اگر چقدر داشته باشيم براي حيات ابديمان مي‌تواند مقدمه‌ی خوبي باشد. به ما ارتباطی ندارد كه بقيه بيشتر مي‌خواهند. وقتي آدم‌ها حدّ و مرز داشتن دنيا را براي خود تعيين کردند، اولاً تا ابد انرژي‌هايشان صرف طلب دنياي بيشتر نمي‌شود و ثانياً امکان بدست آوردن دنيا از بقيه گرفته نمي‌شود. حضرت اول فرمودند طلب و درخواستت را از اين دنيا كم كن، بعد در راستاي چگونگي آن فرمودند ميانه‌رو باش، نه افراط و نه تفريط.

بعد براي روشن شدن مطلب و توجه به قواعد عالم می‌فرمايند: «فَإِنَّهُ رُبَّ طَلَبٍ قَدْ جَرَّ إِلَى حَرَبٍ»؛ چه بسيار طلب‌ها و درخواست‌ها و دنبال دنيا رفتن‌ها كه تو را به محروميت مي‌كشاند. يعني باعث مي‌شود كه حتي زندگي‌ات ربوده شود. پس در برنامه‌ريزي ميانه‌رو باش. طلبت را از دنيا كم كن و اين را بدان که قاعده‌ی دنيا اين است كه در بسياري مواقع طلبِ افراطي و درخواست بيشتر، تو را نسبت به آنچه هم که بايد داشته باشي محروم مي‌کند. پس به گونه‌اي زندگي كن كه تمام وجودت طلب دنيا نباشد وگرنه ممکن است سرنوشت تو مانند سرنوشت آن‌هايي باشد که خواستند زياد داشته باشند، ولی از همه چيز محروم شدند. چون نياز ما را در راستاي طلبِ بدون حرص تقدير کرده‌اند. در راستاي همين قاعده در ادامه مي‌فرمايند:

«وَ لَيْسَ كُلُّ طَالِبٍ بِمَرْزُوقٍ وَ لَا كُلُّ مُجْمِلٍ بِمَحْرُومٍ»؛

فرزندم! اين چنين نيست كه هركس به دنبال رزق خود بدود آن‌چه را بخواهد بيابد و اين‌چنين هم نيست که اگر کسي ميانه‌روي کرد از داشتن مايحتاجش محروم شود.

به تعبير ديگر، برنامه‌ی جهان را خداوند اين‌چنين نريخته كه هر طالبي به هرچه مي‌خواهد برسد، و اين‌گونه هم نيست تا آن‌هايي هم كه در دنيا ميانه‌روي پيشه مي‌كنند از آن‌چه نياز آن‌ها است محروم شوند.

گاهي خداوند به انسان كمك مي‌كند و يك زندگي در حدّ کفاف به او مي‌دهد. ولي بعد برای اینکه خداوند دائم انسان را در شرايط مختلف امتحان كند، دريچه‌هايي از دنياداري را براي او باز مي‌كند. اين جا است که انسان بايد سخت مواظب باشد و بداند بيشتر به دنبال دنيا دويدن موجب بيشتر به دست آوردن آن نيست، بلکه روي‌آوردن دنيا به آن فرد شرايطي است تا شخصيت او مشخص شود. به تعبير قرآن: «...لِنَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ»؛[1]براي اين‌که ببینيم در اين شرايط چگونه عمل مي‌کنيد. چون خداوند در شرايط جديد مي‌خواهد ما را امتحان کند، نه اين‌که بخواهد دنياي بيشتر به ما بدهد و لذا بسياري از انسان‌ها با تلاش‌هاي افراطي در زندگي دنيا به دنبال محروميتشان مي‌دوند و به همين جهت است كه اگر در هر شرايطي ميانه‌روي پيشه كنيد و خود را در به دست آوردن دنياي بيشتر حقير نکنيد، ضرر نمي‌كنيد.

[1] - سوره يونس، آيه 14.

منبع: جلد دوم کتاب «فرزندم این‌چنین باید بود»، شرح نامه‌ی 31 نهج‌البلاغه، نوشته اصغر طاهرزاده.
تاريخ: ۱۳۹۳/۸/۱۵
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
تربیت مبلغ خواهران
کوثر هدایت 98
کارگاه مطالعات سینمایی
نقد مسیحیت
نقد عرفان های نوظهور
پاسخگویی به شبهات مذهبی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal