حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۹ يکشنبه ۱۰ فروردين     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه فرهنگی تبلیغی رسالات:
 وظیفه‌ی مؤمن در مصائب از نگاه اهل‌بیت علیهم‌السلام
اگرچه بلاها در زندگی انسان‌ها، بخصوص مؤمنین امری طبیعی است و باعث ترفیع درجه، پاک شدن گناهان و... می‌شود، اما باید دانست که خود را در دام سختی‌ها انداختن و یا رنج و بلا را از خداوند متعال درخواست کردن، مورد نکوهش بسیار قرار گرفته است.

در آیات و روایات و ادعیه‌ی اسلامی هیچ‌گاه نمی‌توان دعایی برای طلب فقر یا بیماری یا امثال این‌ها پیدا کرد.

روزی رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله برای عیادت بیماری بر بستر او حاضر شدند و از او احوال‌پرسی کردند. آن بیمار عرض کرد: «نماز مغرب را به امامت شما به جا آوردم و شما در نماز سوره‌ی قارعه را خواندید. پس از آن با خود گفتم، پروردگارا! اگر من گناهی کرده‌ام که می‌خواهی در آخرت مرا به کیفر آن برسانی، پس از تو می‌خواهم که تعجیل کنی و در دنیا مرا پاک گردانی. پس از این دعا بود که چنین بیمار شدم.

رسول خدا صلی الله علیه و آله به او فرمودند: «بِئْسَمَا قُلْتَ أَ لَا قُلْتَ رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّارِ فَدَعَا لَهُ حَتَّی أَفَاقَ؛ چیز بدی گفتی، چرا چنین دعا نکردی که پروردگارا، نیکی دنیا و آخرت را نصیب ما کن و ما را از عذاب آخرت در امان بدار».(1) پس از آن، رسول خدا صلی الله علیه و آله برای آن مرد بیمار دعا کرد و او بهبود یافت.

امام صادق علیه‌السلام نیز به اصحاب خود سفارش می‌فرمودند که: «سَلُوا رَبَّکُمُ الْعَفْوَ وَ الْعَافِیَةَ فَإِنَّکُمْ لَسْتُمْ مِنْ رِجَالِ الْبَلَاءِ فَإِنَّهُ مَنْ کَانَ قَبْلَکُمْ مِنْ بَنِی إِسْرَائِیلَ شُقُّوا بِالْمَنَاشِیرِ عَلَی أَنْ یُعْطُوا الْکُفْرَ فَلَمْ یُعْطُوهُ؛ از پروردگار خود عفو و عافیت درخواست کنید، چون شما مرد [میدان حوادث و] بلیّات نیستید. امت‌های پیش از شما از گروه بنی‌اسرائیل، افرادی بودند که بدنشان را با ارّه‌ی نجاری دو نیم می‌کردند که [آن‌ها تسلیم شوند و] کفر را [بر ایمان] ترجیح دهند؛ ولی آنان به هیچ وجه کفر را برنمی‌گزیدند».(2)

سیره‌ی انبیا و اولیای الهی بر این بوده است که هیچ‌گاه از خداوند، بلا و مصیبت نخواسته‌اند و همواره درخواست رفع بلا و طلب عافیت کرده‌اند.

پس؛ مؤمن نباید خود را (برای رسیدن به ثواب) در معرض بیماری و بلا قرار دهد؛ چنان‌که امام سجاد علیه‌السلام در دعاهای خود، رهایی از بلا و بیماری را طلب کرد: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَلْبِسْنِی عَافِیَتَکَ، وَ جَلِّلْنِی عَافِیَتَکَ، وَ حَصِّنِّی بِعَافِیَتِکَ، وَ أَکْرِمْنِی بِعَافِیَتِکَ، وَ أَغْنِنِی بِعَافِیَتِکَ، وَ تَصَدَّقْ عَلَیَّ بِعَافِیَتِکَ، وَ هَبْ لِی عَافِیَتَکَ وَ أَفْرِشْنِی عَافِیَتَکَ، وَ أَصْلِحْ لِی عَافِیَتَکَ، وَ لَا تُفَرِّقْ بَیْنِی وَ بَیْنَ عَافِیَتِکَ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ عَافِنِی عَافِیَةً کَافِیَةً شَافِیَةً عَالِیَةً نَامِیَةً، عَافِیَةً تُوَلِّدُ فِی بَدَنِی الْعَافِیَةَ، عَافِیَةَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ؛ بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست و تندرستیت را بر من بپوشان و مرا به تندرستیت فرو بر و به تندرستیت نگاه‌دار و به تندرستیت گرامی‌ام فرما و به تندرستی بی‌نیازم گردان و تندرستیت را به من عطا کن و تندرستیت را به من ببخش و تندرستیت را برایم بگستران و تندرستیت را به من شایسته نما و میان من و تندرستیت در دنیا و آخرت جدایی میانداز. بار خدایا بر محمّد و آل او درود فرست و مرا تندرستی ده، تندرستی‌ای که مرا [از پزشکان یا از درخواست] بی‌نیاز کند و [بیماری‌های ظاهری و باطنی را] بهبودی ببخشد و بالاتر و برتر [از بیماری‌ها بطوری‌که بر هر مرض تسلّط داشته] و افزون شونده باشد، تندرستی که در تنم تندرستی دنیا و آخرت بیاورد».(3)

آن‌چه از آیات و روایات ائمه اطهار علیهم‌السلام بدست می‌آید این است که در مقابل بلا و مصائب، چند چیز مورد سفارش قرار گرفته است:

1. صبر و شکیبایی

امام صادق علیه‌السلام می‌فرمایند: «مَا مِنْ مُؤْمِنٍ إِلَّا وَ هُوَ مُبْتَلًی بِبَلَاءٍ مُنْتَظِرٌ بِهِ مَا هُوَ أَشَدُّ مِنْهُ فَإِنْ صَبَرَ عَلَی الْبَلِیَّةِ الَّتِی هُوَ فِیهَا عَافَاهُ اللَّهُ مِنَ الْبَلَاءِ الَّذِی یَنْتَظِرُ بِهِ وَ إِنْ لَمْ یَصْبِرْ وَ جَزِعَ نَزَلَ بِهِ مِنَ الْبَلَاءِ الْمُنْتَظِرُ أَبَداً حَتَّی یُحْسِنَ صَبْرَهُ وَ عَزَاءَهُ؛ هیچ مؤمنی نیست مگر این‌که به بلائی گرفتار است و بلای بزرگ‌تر و گرفتاری شدیدتری هم به دنبال او در انتظار است. اگر در همان بلا صبر و شکیبایی داشته باشد، خداوند آن بلای بزرگ‌تر را برطرف می‌نماید و اگر صبر نکرده و بی‌تابی نماید، بلای بزرگ‌تر که در انتظار او است، فرا می‌رسد و مرتب گرفتاری‌ها بیش‌تر می‌گردد، تا وقتی که صبر نیکو و شکیبائی را انتخاب کند».(4)

2. دعا

امام علی علیه‌السلام می‌فرماید: «وَلَوْ أنَّ النَّاسَ حِینَ تَنْزِلُ بِهِمُ النِّقَمُ وَ تَزُولُ عَنْهُمُ النِّعَمُ فَزِعُوا الَی رَبِّهِمْ بِصِدْقٍ مِنْ نِیَّاتِهِمْ وَ وَلَهٍ مِنْ قُلُوبِهِمْ لَرَدَّ عَلَیْهِمْ کُلَّ شَارِدٍ وَ أَصْلَحَ لَهُمْ کُلَّ فَاسِد؛ٍ اگر مردم به هنگام نزول عذاب‌ها و گرفته شدن نعمت‌ها، با درستی نیّت و با قلب‌های پر از محبّت در پیشگاه خدا زاری کنند، آن‌چه از دستشان رفته را باز خواهد گرداند و هرگونه فسادی را برای آنان اصلاح خواهد کرد».(5)

3. صدقه

«صدقه» از سفارشات اسلام است و علاوه بر این‌که برای پیشگیری از گرفتاری و دور کردن بلاهای مقدر شده، بسیار مؤثر است، برای خلاصی از بلا نیز مورد سفارش قرار گرفته است.

رسول خدا صلی الله علیه و آله می‌فرمایند: «تَصَدَّقوُا وَ دَوُوا مَرْضَاکُمْ بِالصَّدَقَةِ فَاِنّ الصَّدَقَةَ تَدْفَعُ عَنِ الْاَعْرَاضِ وَ الْاَمْرَاضِ وَ هِیَ زِیَادةٌ فِی اَعْمَارِکُمْ وَ حَسَنَاتِکُمْ؛ صدقه بدهید و بیماران خود را با صدقه درمان کنید؛ زیرا صدقه، از پیشامدهای ناگوار و بیماری‌ها جلوگیری می‌کند و بر عمر و حسنات شما می‌افزاید».(6)

4. اندیشه و عبرت

موعظه دادن به مؤمنان از حکمت‌های نزول بلا است. پس باید در هنگام رسیدن بلا و مصیبت، برای پی بردن به حکمت آن تلاش کنیم تا اگر عقوبت است، استغفار کنیم، اگر تأدیب و هشدار است، هشیار شویم و اگر یادآوری وظیفه است، به یاد آن بیفتیم.. ..

5. تسلیم در برابر خواست خدا

از جمله سفارش‌های اولیای دین، تسلیم شدن در برابر خواست خداوند متعال می‌باشد. حکایت شده است که؛ «فردی درون چاه افتاده بود و مرتب تقاضای کمک می‌کرد. مردی که از کنار چاه می‌گذشت به کمک او رفت و به آن فرد گفت: صبر می‌کنی تا طنابی بیابم و باز گردم؟ فرد درون چاه گفت: اگر صبر نکنم چه کنم».

صبر بر بلا و سختی‌ها زمانی باارزش است که با رضایت کامل در مقابل خواست الهی باشد، نه با ناراحتی و شکایت از اوضاع موجود. امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌فرمایند: «أوحَی اللَّهُ تَعاَلَی اِلَی دَاوُدَ یَا دَاوُودُ تُرِیدُ وَ اُرِیدُوَلَا یَکُونُ اِلَّا مَا اُرِیدُ فَاِنْ أسْلَمْتَ لِمَا اُرِیدُ أَعطَیْتُکَ مَا تُرِیدُ وَ اِنْ لَمْ تُسْلِمْ لِمَا أُرِیدُ أَتْعَبْتُکَ فِیمَا تُرِیدُ ثُمَّ لَا یَکُونُ اِلَّا مَا اُرِیدُ؛ خداوند متعال به داوود علیه‌السلام وحی فرمود: ای داوود! تو می‌خواهی و من می‌خواهم؛ ولی فقط آن چیزی واقع می‌شود که من می‌خواهم. پس، اگر تسلیم خواست من شوی، خواست تو را هم تامین می‌کنم؛ اما اگر تسلیم خواست من نشوی، تو را در راه خواسته‌ات به رنج و زحمت می‌افکنم و آن‌گاه همان می‌شود که من می‌خواهم».(7)

منابع:

(1) بحارالانوار، علامه مجلسی، ج78، ص174.

(2) المحاسن، احمد برقی، قم، دارالکتب‌الاسلامیه، 1371ق، قم، دوم، ج1، ص250.

(3) صحیفه سجادیه، دعای 23، قم، دفتر نشرالهادی، اول، 1376، ص112.

(4) شیخ حر عاملی، قم، مؤسسه آل البیت:، ج2، ص422.

(5) همان، ج5، ص184.

(6) کنزالعمال، علامه علاء الدین هندی، بیروت، موسسه الرساله، 1405ق، چ پنجم، ج6، ص371.

(7) بحارالانوار، علامه مجلسی، ج5، ص104.

مجله‌ی مبلّغان، شماره 118، صفحه 53، معاونت تبلیغ و آموزش‌های کاربردی حوزه‌ی علمیه‌ی قم.

تاريخ: ۱۳۹۳/۹/۱۰
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
نقد مسیحیت
کوثر هدایت 98
نقد فرق تصوف و دراویش
تربیت مبلغ خواهران
کارگاه مطالعات سینمایی
نقد عرفان های نوظهور
پاسخگویی به شبهات مذهبی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal