حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۹ سه شنبه ۶ آبان     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه فرهنگی تبلیغی رسالات:
 علت عدم استجابت دعا
در روایات، دعا به سلاح مؤمن تشبیه شده است و راستی کدام سلاح محکم‌تر، مؤثرتر، مفیدتر و در عین حال در دسترس‌تر از دعاست؟ دعا، آرامش روح و روان انسان را فراهم می‌کند. سالک را از بدی‌ها و رخوت دور می‌کند. مادامی که این رشته گسسته نشود، فضای دل روشن است. اما چرا گاهی دعاها مستجاب نمی‌شوند؟

«و قال ربکم ادعونی استجب لکم ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین»؛ مرا بخوانید تا خواسته‌هایتان را اجابت کنم و برآورده نمایم. همانا کسانی که از عبادت من (درخواست و سؤال از من) سرباز می‌زنند و سرکشی می‌کنند، به زودی با ذلّت و خواری وارد دوزخ می‌شوند. (سوره غافر، آیه 60)

خداوند در این آیه‌ی شریفه به صراحت اعلام می‌دارد که هرکه مرا بخواند و از من چیزی بطلبد، دعایش را می‌پذیرم و به استجابت می‌رسانم و حاجتش را برآورده می‌کنم. سپس تأکید می‌کند که هر کس از دعا کردن سرپیچی و عصیان کند و از سؤال و نیایش به درگاهم تکبّر نماید و مرا نخواند، او را با ذلّت به جهنم افکنم .

مقصود از واژه‌ی عبادت که در این آیه آمده است، به فرموده‌ی امام باقر علیه‌السلام، دعا است. زیرا برترین و بافضیلت‌ترین عبادت و بندگی خدا، دعا و سؤال از درگاه اوست .

از امام باقر علیه‌السلام سؤال می‌شود: کدام عبادت افضل است؟ می‌فرماید: چیزی نزد خدای عزّوجل برتر از دعا نیست که از او سؤال و درخواست کنند و آن‌چه را نزد اوست از او بخواهند و هیچ‌کس نزد خدا دشمن‌تر نیست از کسی که در عبادت و پرستش ذات مقدّسش گردن‌کشی کند و آن‌چه را نزد او است درخواست ننماید.

پرسشی که به نظر می‌رسد این است که با این صراحت بیان آیه مبارکه در استجابت دعای مؤمنان، چرا درخواست‌ها به استجابت نمی‌رسد؟

(منبع: مجله:پاسدار اسلام-دی 1378- شماره 217)

از جمله خصیصه‌های انسانی، عجول بودن اوست که اگر تحت کنترل باشد مطلوب، در غیر این صورت آدمی را از مسیر حق و عدالت منحرف می‌کند و باعث اختلال در امور و نظم زندگی می‌شود. حتی در کار خیر هم که گفته‌اند حاجت به استخاره نیست نباید عجله کرد. بلکه باید کار را بدون معطّلی، ولی حساب شده انجام داد و در بدست آوردن نتیجه باید صبر پیشه کرد، زیرا عامل به عمل خیر هم نیازمند مقدمه‌چینی و برنامه‌ریزی است و باید اقتضائات زمان و مکان را ملاحظه کند. در حدیثی آمده است که حتی در هنگام انفاق هم انفاق‌کننده به قول معروف نباید جَوگیر بشود و تحت شرایط عاطفی همه چیز خود را ببخشد. بنابراین اعتدال راه مطلوب است. همین‌طور در مورد دعا، داعی نباید نسبت به حصول نتیجه شتاب‌زده باشد، زیرا خود نمی‌داند که مصلحتش چگونه باید رقم بخورد و تنها خداوند است که بر اسرار او آگاه می‌باشد. امام صادق علیه‌السلام می‌فرمایند: تا زمانی که مؤمن در نتیجه‌ی شتاب‌زدگی برای اجابت دعای خود، نومید نشود و دعا را فرو نگذارد، در خیر و آسایش و رحمت خدا قرار دارد. راوی حدیث گوید: به امام گفتم: چگونه شتاب می‌کند؟ فرمود: می‌گوید از فلان و فلان وقت پیوسته دعا کردم و اجابت نشد.  
(منبع: کتاب «استجابت دعا؛ شرایط و موانع» به قلم احمد تشکر، مؤسسه بوستان کتاب)

چرا دعاهای ما مستجاب نمی‌شود؟

و سئل النبی صلّى اللّه علیه و آله: ما لنا ندعو اللّه فلا یستجیب دعاءنا و قال تعالى: ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَكُمْ؟ فأجاب صلّى اللّه علیه و اله و قال: إنّ قلوبكم ماتت بعشرة أشیاء:

أوّلها أنّكم عرفتم اللّه فلم تؤدّوا طاعته. و الثّانی: أنّكم قرأتم القرآن فلم تعملوا به. و الثّالثة: ادّعیتم محبّة لرسوله و أبغضتم أولاده. و الرّابعة: ادّعیتم عداوة الشّیطان و وافقتموه. و الخامسة: ادّعیتم محبّة الجنّة فلم تعملوا لها. و السّادسة: ادّعیتم مخافة النار و رمیتم أبدانكم فیها. و السّابعة: اشتغلتم بعیوب الناس عن عیوب أنفسكم. و الثّامنة: ادّعیتم بغض الدّنیا و جمعتموها. و التاسعة: أقررتم بالموت فلم تستعدّوا له. و العاشرة: دفنتم موتاكم فلم تعتبروا بهم.

فلهذا لا یستجاب دعاؤكم.

از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پرسیدند: چرا دعاى ما مستجاب نمى‌شود با این‌كه خداوند فرموده‌اند: مرا بخوانید تا اجابت كنم شما را؟ فرمود: ده چیز دل‌هاى شما را میرانده:

1) با این‌كه خدا را شناختید، وظیفه‌ى بندگى را انجام ندادید.

2) قرآن را خواندید و به كار نبستید.

3) دعوى دوستى پیغمبر كردید و با فرزندانش دشمنى كردید.

4) ادعاى عداوت شیطان كردید و از او پیروى نمودید.

5) گفتید بهشت را دوست داریم و عملى انجام ندادید.

6) گفتید از دوزخ مى‌ترسیم و بدن‌هاى خویش را در آن افكندید.

7) به عیب مردم پرداختید و از عیوب خود غافل شدید.

8) لاف دشمنى دنیا زدید و به جمع اموال پرداختید.

9) به مرگ اقرار كردید و آماده‌ى آن نشدید.

10) مردگان را به خاك سپردید و عبرت نگرفتید.

به این مناسبات دعاى شما مستجاب نمى‌شود.

(منبع: تحریر المواعظ العددیه، صفحه 515 و نصایح صفحه 311.)

شرایط استجابت دعا

مهم‌ترین شرایط استجابت دعا، مصلحت بودن آن است. چه بسا کسی چیزی را از خدا بخواهد که به مصلحتش نیست و چون خدای عزّوجل ارحم الرّاحمین است و به بندگانش لطف دارد، قطعاً مصلحت بنده‌اش را می‌خواهد و لذا اگر در حالی که مطلب درخواستی به مصلحت سؤال‌کننده نباشد، به اجابت برسد، قطعاً قبیح است و خدای سبحان از هر قبیحی منزه است، یا این‌که ممکن است مطلب درخواستی غیرممکن باشد یا دارای مفسده‌ای (چه در کوتاه مدت و چه در دراز مدت) برای درخواست‌کننده باشد، که ما بیشتر بر درگاهش عجز و لابه کنیم و به خاک افتیم و دعا و نیایش نمائیم و اگر در این دنیا، دعای ما (طبق مصالحی که بسیاری از آن‌ها بر ما پوشیده است) به استجابت نرسد، قطعاً بر سرمایه‌ی آخرتمان افزوده می‌شود و اجر و پاداش ما را عندالله زیادتر می‌کند.

به هر حال لازم است انسان در هر حال از خدا بخواهد و دعا کند. معاویة بن عمار از امام صادق علیه‌السلام می‌پرسد: جانم به قربانت! چه می‌فرمایید درباره‌ی دو نفر که با هم وارد مسجد شدند، یکی بیشتر نماز می‌خواند و دیگری بیشتر دعا می‌کند، کدام یک برترند؟ حضرت پاسخ می‌دهد: هر دو کار نیکی انجام می‌دهند. عرض می‌کند: دانستم، ولی کدام یک (به هر حال) برتر است؟ می‌فرماید: او که بیشتر دعا می‌کند. آیا نشنیدی که خدای سبحان می‌فرماید: «ادعونی استجب لکم»؟ دعا همان عبادت بزرگ است .

یکی دیگر از شرایط استجابت دعا این است که انسان به پیمانی که با خدا بسته است وفادار باشد. پیمان با خدا این است که در برابر احکام و اوامرش اطاعت کنیم و سر فرود آوریم و از دستورهای الهی سرپیچی ننمائیم. در آن صورت اگر درخواستی کردیم، بی‌گمان مورد استجابت قرار می‌گیرد.

شخصی از امام صادق علیه‌السلام پرسید: خدا می‌فرماید: «ادعونی استجب لکم» و با این حال ما هرچه دعا می‌کنیم به استجابت نمی‌رسد؟! حضرت فرمود: «روا نشدن دعاهایتان برای این است که شما به عهد و پیمان خود با خداوند وفا نمی‌کنید.» خداوند می‌فرماید: «اوفوا بعهدی اوف بعهدکم» به پیمان من وفادار باشید، من هم به پیمانم وفا می‌کنم. «والله لو وفیتم الله لوفی لکم»؛ به خدا قسم اگر وفا کنید، خدا نیز وفا می‌کند.

شرایط دیگر استجابت دعا، دانستن جهت و روش دعا کردن است. در روایتی که نویسنده کتاب «نورالثقلین» نقل کرده، راوی از امام صادق علیه‌السلام می‌پرسد: «چرا دعای ما به استجابت نمی‌رسد؟» حضرت می‌فرماید: «باید روش دعا کردن را بیاموزید.» سؤال می‌کند: «روش چیست؟» می‌فرماید: «تبدا فتحمد الله و تذکر نعمه عندک ثم تشکره ثم تصلی علی النبی و آله ثم تذکر ذنوبک فتقر بها ثم تستعیذ منها، فهذا جهة الدعاء»؛ در آغاز دعا، خدا را ستایش میکنی و نعمت‌هایش را به یاد می‌آوری، سپس شکر و سپاس می‌کنی و بر پیامبر و اهل‌بیتش درود می‌فرستی، سپس گناهانت را یادآور می‌شوی و به آن‌ها اعتراف می‌کنی و به خدا پناه می‌بری. این روش دعا کردن است.»

شرط دیگر دعا صلوات است. در روایتی حارث بن مغیره از امام صادق علیه‌السلام نقل می‌کند که فرمود: هرگاه خواستی دعا کنی، خدا را ستایش و تمجید و حمد و تسبیح و تهلیل کن و پس از حمد و ثنای پروردگار، بر محمد و آلش صلوات و درود بفرست، سپس دعای خود را با خدایت مطرح کن.

امام صادق علیه‌السلام می‌فرمایند: «هرکه از خدا چیزی را بخواهد، پس باید در آغاز، بر محمد و آل محمد درود فرستد، سپس حاجتش را بیان کند و بعد از آن دوباره با صلوات بر پیامبر و اهل بیتش، سخنش را به پایان برساند. همانا خدای عزّوجل کریم‌تر از آن است که دو طرف دعا را (که صلوات می‌باشد) بپذیرد و خود درخواست را که در وسط قرار دارد، رها نماید.»

آخرین شرط استجابت دعا شناخت است که شرط بسیار دشواری است. البته شناخت از شخصی با شخص دیگر تفاوت دارد. قطعاً شناخت واقعی نزد پیامبر و خاندان معصومش است و بس، ولی بهر حال هر کس باید تا اندازه‌ای خداشناس باشد. در کتاب توحید از امام کاظم علیه‌السلام روایت شده که: گروهی از امام صادق علیه‌السلام پرسیدند: «چرا خدا را می‌خوانیم و اجابتمان نمی‌کند؟» فرمود: «زیرا کسی را می‌خوانید که او را نمی‌شناسید.»

منبع: مجله «پاسدار اسلام»، شماره 217.

 

 
تاريخ: ۱۳۹۳/۱۰/۱۳
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
تربیت مبلغ خواهران
کوثر هدایت 98
کارگاه مطالعات سینمایی
نقد مسیحیت
نقد عرفان های نوظهور
پاسخگویی به شبهات مذهبی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal