حساب کاربری | عضویت    امروز: ۱۳۹۸ سه شنبه ۲۱ آبان     
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه فرهنگی تبلیغی رسالات:
 گفتگو با آیت‌الله محقق کابلی
با توجه به شرایط حاکم بر جامعه‌ی افغانستان، با جدّیت و علاقه‌ی فراوان درس‌های حوزوی و آموزش علوم اسلامی را دنبال کرد و در طی این مدت کتاب‌های مهم درسی چون جامع المقدمات، شرح ملاجامی، مغنی، سیوطی، مطول، حاشیه‌ی ملاعبدالله، معالم الاصول، قوانین و کتاب شریف شرح لمعه را به پایان برد.

حضرت آیت‌الله محقق کابلی در تابستان ۱۳۰۷ شمسی، در روستایی واقع در شمال غرب کابل و در خانواده‌ای مذهبی، دیده به جهان گشود. بعد از طی مرحله‌ی ابتدایی، فراگیری علوم عربی و اسلامی چون ادبیات (مانند صرف و نحو، معانی، بیان و...) منطق، فقه و اصول را آغاز نمود.

با توجه به مشکلات موجود، از نظر آموزشی، امکانات و خفقان سیاسی، فرهنگی و مذهبی حاکم بر جامعه‌ی افغانستان، با جدّیت و علاقه‌ی فراوان درس‌های حوزوی و آموزش علوم اسلامی را دنبال کرد و در طی این مدت کتاب‌های مهم درسی چون جامع المقدمات، شرح ملاجامی، مغنی، سیوطی، مطول، حاشیه‌ی ملاعبدالله، معالم الاصول، قوانین و کتاب شریف شرح لمعه را به پایان برد. سرانجام راهی حوزه‌ی علمیه‌ی نجف گردید تا روزنه‌ی جدیدی از علم و هدایت الهی در برابر ایشان گشوده شود.

در سال ۱۳۳۲ شمسی وارد حوزه‌ی علمیه‌ی نجف اشرف گردید و تحصیلات خویش را از دو متن رسائل و مکاسب شروع نمود و از محضر رجال نامی حوزه‌ی علمیه‌ی نجف اشرف، آیت‌الله سید عبدالاعلی سبزواری (رحمت الله علیه)، آیت‌الله شیخ کاظم تبریزی، آیت‌الله سید عبدالحسین رشتی و آیت‌الله شیخ محمد تقی آل رازی بهره گرفت. کفایة الاصول را نیز در محضر اساتید بزرگی چون مرحوم شیخ صدرا و مرحوم شیخ مجتبی به پایان رساند.

پس از پایان سطوح عالیه، در زمستان ۱۳۳۴ شمسی، وارد حلقه‌ی درس خارج آیت‌الله العظمی خویی (قدس سره) گردید و هم‌چنین در حلقه‌ی درس خارج فقه، از کتاب مکاسب آیت‌الله شیخ محمد باقر زنجانی، حاضر شد. توسط آیت‌الله شیخ محمد باقر زنجانی، در درس خارج زعیم حوزه‌ی علمیه‌ی نجف، آیت‌الله العظمی حکیم (رحمت الله علیه)، حضور یافت.

در زمان تحصیل، با حضور در درس آیت‌الله العظمی خویی (رحمت الله علیه) متن عروة الوثقی را، تا اواخر کتاب صلوة، تقریر کرد. تقریر درس خارج اصول آیت‌الله خویی (رحمت الله علیه) به نام «انقح التقریات» را نیز به انجام رساند. ایشان با بیست سال تحصیل، تحقیق و تدریس در حوزه‌ی علمیه‌ی نجف اشرف، به تاریخ ۲۲/۲/۱۳۵۱ عازم وطن خویش گردید.

ایشان هفت سال تمام در حوزه‌ی علمیه‌ی کابل به تدریس و تحقیق پرداخت و به حوزه‌ی علمیه، غنای فرهنگی و بار علمی بیشتری داد و با تأسیس حوزه‌ی علمیه‌ی بزرگ «جامعة الاسلام» در کابل، مرکز عظیم تعلیم و تعلّم علوم اسلامی را ایجاد نمود. حوزه‌ی علمیه‌ی شیعیان در کابل، در سطح حوزه‌ها و مدارس علمیه در سراسر کشور افغانستان، چه شیعه و چه سنی، پیشرفته‌ترین و بالنده‌ترین حوزه‌ی علمیه بود.

وقوع کودتای مارکسیستی در افغانستان ایشان را مجبور به هجرت از کابل کرد. بعد از سقوط رژیم مارکسیستی در افغانستان و پیروزی مجاهدان، تصمیم گرفت که بعد از چهارده سال هجرت و فعالیت‌های جهادی و علمی، به کشور بازگردد. از این رو در تاریخ ۲۰/۲/۱۳۷۱ عازم کابل گردید و مدت تقریباً یک سال در کابل، در خطرناک‌ترین و حساس‌ترین شرایط، به سر برد. پس از یک سال اقامت در کابل و ایفای نقش تاریخی خویش در جریان مقاومت و دفاع مقدس، در بهار ۱۳۷۲ از کابل به جمهوری اسلامی ایران هجرت نمود و در کنار بحث علمی، همواره در مسایل سیاسی و اجتماعی نیز نقش مثبت داشت. ایشان، از سال ۱۳۷۳ درس خارج فقه را از اول کتاب خمس (عروة الوثقی) در حسینیه‌ی نجفی‌ها شروع کرد. از ایشان تا کنون کتاب‌های زیر به چاپ رسیده است:

1) تحریر العروة الوثقی؛

2) کتاب الخمس؛

3) کتاب مباحث الفقهیه (ج 1، 2 و 3)؛

3) وظیفة القضات؛

7) استفتائات جدید؛

8) رساله‌ی عملیه؛

9) مناسک حج؛

10) نصایح اخلاقی .

با تشکر، در اولین گام بفرمایید با توجه به این که جناب عالی رییس علمای شیعه در افغانستان هستید، چه فعالیت‌ها و اهدافی را، در این تشکل، دنبال می‌کنید؟

ما، در تشکل مذکور وظیفه‌ای جز نشر فرهنگ اهل بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام نداریم. همان طوری که خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «فلولا نفر من کل فرقة منهم طایفه لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم لعلهم یحذرون.»

نشر فرهنگ اهل بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام یعنی این‌که درس بگوییم؛ اشخاص را مجهز نماییم تا تبلیغ بکنند و با فرهنگ فساد غرب مبارزه نمایند. پس از آمدن آمریکا، مبارزه با تهاجم فرهنگی ضرورت بیشتری یافته، زیرا این تهاجم بسیار گسترده‌تر گردیده است.

در حال حاضر شورای علمای شیعه چه نوع فعالیت‌هایی انجام می‌دهند و گستردگی این فعالیت‌ها چه میزان است؟

شورای علمای شیعه، در حد توان خود، کارهایی انجام می‌دهد؛ برای نمونه، تا آن‌جا که بتوانند از فحشا و منکرات جلوگیری می‌کنند؛ هرچند در مراحل ابتدایی فعالیت دارند و بیشتر به وحدت و همدلی نیاز دارند.

جناب عالی جایگاه فعلی شیعیان را، در افغانستان، چگونه می‌بینید و در این باره چه نظری دارید؟

وضعیت شیعه نسبت به دوره‌ی سابق خیلی خوب شده است. پیش از این ما هیچ‌گاه به یاد نداریم که پنج وزیر شیعه، در کابینه، حضور داشته باشند؛ برخی از والیان، مانند والی کابل، شیعه می‌باشد. این گونه موارد بسیار خوب و مایه‌ی امیدواری هستند، اما از سوی دیگر، منکرات غوغا می‌کند که نگرانی زیادی را باعث شده است. با وضعیت فعلی، بر فرهنگ و دیانت مردم تأثیر فراوان گذاشته است که شیعه نیز از این جمع جدا نیست.

به نظر شما، کمی و کاستی‌های جامعه‌ی کنونی شیعیان چیست و راهکارهایی که برای رفع این نواقص به نظر می‌رسند چه می‌باشند؟

به نظر بنده اگر در کابل، حوزه‌ی علمیه تأسیس شود می‌توان با این تهاجم فرهنگی غرب مبارزه نمود. اگر حوزه‌ای در آن‌جا باشد، تقویت شود، تعداد علما افزایش یابد و آنان تجمع نمایند، هر کدام، به قدر توان، تبلیغ می‌کنند و به یقین تأثیرگذار خواهند بود. باید مردم را نسبت به جایگاه بسیار والای دین و نظام دینی در حیات بشری آگاه نمود و از سلاح تدبیر و اندیشه در راه رفع مفاسد فرهنگی بهره گرفت.

به طور کلی، ارزیابی و آسیب‌شناسی شما نسبت به وضعیت کنونی حوزه‌های علمیه‌ی افغانستان چیست؟

حوزه‌ی علمیه فی‌الجمله خوب می‌باشد، ولی مانند حوزه‌ی علمیه‌ی قم قوی نیست و چنین حوزه‌ی علمیه‌ی قوی‌ای در افغانستان تأسیس نشده است. از سوی دیگر، وضعیت زندگی در افغانستان، بسیار مشکل می‌باشد و گرانی بیداد می‌کند. در آن‌جا، خانه خریدن و حتی اجاره نمودن منزل، برای طلبه‌ها، خیلی مشکل است. آن‌ها باید از جنبه‌ی اقتصادی تأمین شوند. به نظر بنده یگانه راه مبارزه با فرهنگ مبتذل غرب، تأسیس حوزه‌ای قوی، برای شیعیان در کابل می‌باشد. اهل تسنن هم تبلیغ می‌کنند، ولی تنها شیعه فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام را تبلیغ می‌نماید. پیامبراکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی اهل بیتی و ان تمسکتم بهما لن تضلوا من بعدی ابدا». آن فرهنگ ناب محمدی را فقط شیعه پیاده می‌کند که همان دستور قرآن و عترت باشد. از آسیب‌هایی که این حوزه‌ها را تهدید می‌کند کمبود امکانات اقتصادی، وضعیت نابسامان تحصیل و تحقیق، کتابخانه‌ها و از همه مهم‌تر کم بودن انگیزه‌های فراگیری مباحث و معارف دینی از سوی مردم است.

یکی از بحث‌هایی که در افغانستان بسیار جدی می‌باشد، بحث تهاجم فرهنگی است؛ به ویژه در شرایط کنونی، با ورود کشورهای غربی، فرهنگ‌های بیگانه به شدت فرهنگ اسلامی را مورد تهدید قرار داده‌اند. شما وضعیت فرهنگی مذهبی افغانستان را، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

هم اکنون تعدادی مدرسه فعالیت می‌کنند و امربه معروف و نهی از منکر می‌نمایند. آنان تلاش می‌نمایند تا در محرم، وفیات و موالید، مردم را توجیه کنند. با این حال، کافی نیست؛ دشمنان با زر و زور و تزویر آمده‌اند و در این رهگذر، مقاومت مشکل می‌باشد. لازم است حوزه‌ها هر چه بیشتر تقویت شوند؛ طلّاب در کابل افزایش یابند و تأمین شوند به ابزار روز مسلّح گردند تا بتوانند فعالیت کنند. باید همان طوری که جامعه‌ی غرب هرچند به غلط فرهنگ‌سازی می‌نماید و در این راه از هیچ چیزی دریغ نمی‌کند، بزرگان و عالمان دینی و مسؤولان این کشور نیز در راه ترویج مکتب متعالی اسلام تلاش کنند و فرهنگ‌سازی نمایند.

نقش و وظیفه‌ی طلّاب، در این باره، چه می‌تواند باشد؟ طلّاب، در مورد تهاجم فرهنگی، چه اقداماتی را می‌توانند انجام دهند؟

چندی پیش مطلبی را به حضرت آیت‌الله خامنه‌ای نوشتیم و تقاضا کردیم دویست نفر از فارغ‌التحصیلان دانشمند، با فرهنگ و فاضل را دست کم برای مدت شش ماه به افغانستان بفرستند. هم اکنون مبلّغان به مدت سه ماه به آن جا اعزام می‌شوند که فایده‌ی چندانی ندارد. باید دست کم شش ماه آن‌جا باشند تا بتوانند تدریس کنند؛ امر به معروف و نهی از منکر نمایند و با فرهنگ غرب مبارزه کنند. به نظر می‌رسد حضور تعدادی از طلّاب فاضل و با سواد به صورت بلند مدت در آن‌جا بهتر باشد.

در همین ارتباط مناسب است به نقش نهادهای فرهنگی مانند مرکز جهانی علوم اسلامی، در مقابله با تهاجم فرهنگی و اقداماتی که می‌تواند در افغانستان انجام دهد، بپردازید.

همان طور که عرض کردم دست کم دویست نفر از افراد ورزیده و فارغ‌التحصیل را بفرستند تا به مبارزه با تهاجم فرهنگی مشغول باشند. الحمدالله این‌جا یگانه کشوری است که دستورات پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله، قرآن و اهل بیت علیهم‌السلام اجرا می‌شود. الحمدالله امکانات اقتصادی زیادی هم در اختیار است. با این امکانات و بهره‌مندی از فرهنگ شیعه، می‌توان قدم‌های بسیار ارزنده‌ای را، در راه مبارزه با تهاجم فرهنگی غرب، برداشت. البته مرکز جهانی به نوبه‌ی خود فعالیت‌های چشم‌گیری را در عرصه‌ی بین‌المللی داشته است، اما کافی و وافی نبوده است.

کمی درباره‌ی مدرسه‌ی جامعة‌الاسلام و نظامی که از نظر آموزشی و پژوهشی در آن مدرسه اجرا نمودید، صحبت کنید.

مانند حوزه‌های علمیه‌ی نجف و قم از سطوح شروع می‌کنند؛ ادبیات می‌خوانند؛ سپس به فقه و اصول می‌پردازند. هم‌چنین، از ادبیات، سیوطی و جامی را می‌گذرانند. در مراتب بالاتر اصول آقای مظفر، معالم و لمعه را فرا می‌گیرند. پس از آن به رسایل، مکاسب، کفایه و فلسفه می‌پردازند.

حضرت عالی در زمینه‌ی تقریب مذاهب فعالیت‌های مختلفی انجام داده‌اید؛ در صورت امکان، در این باره، سخن بگویید.

در شرایط کنونی، وحدت اسلامی و تقریب مذاهب امری ضروری و حیاتی به شمار می‌رود. اگر مسلمانان (در هر مذهبی که باشند) متّحد نگردند، نمی‌توانند به تنهایی با قدرت بسیار زیاد غربی‌ها مبارزه کنند؛ باید همه متّحد شوند. باید توجه داشته باشیم که همه‌ی مسلمانان در مسأله‌ی خدا، پیغمبر، قبله و قرآن شریک‌اند. باید با وحدت بسیار در راه پیاده‌سازی فرهنگ اسلامی تلاش کنیم و در مقابل فرهنگ غرب بایستیم. مسأله‌ی مهم این است که ما با تکیه بر نقاط مشترک خود می‌توانیم در پیش‌برد اهداف متعالی قدم‌های مؤثرتری برداریم. البته در این راستا فعالیت‌هایی هم انجام داده‌ایم.

مهم‌ترین موانع تقریب مذاهب چیست و چه راهکارهایی برای رفع این موانع وجود دارد؟

باید از نشر مطالب تفرقه‌برانگیز جلوگیری کرد. نشر آن مطالب به وحدت اسلامی ضرر می‌رساند و موجب نزاع بین شیعه و سنی می‌گردد. باید کنفرانس‌ها و جلساتی برگزار شوند و تبادل افکار، در مورد تهاجم فرهنگی و مسایل علمی صورت پذیرد تا بتوان به اجماعی معقول و مقبول دست یافت.

منبع: فصلنامه «پژوهه»، شماره 11

تاريخ: ۱۳۹۳/۱۱/۲۰
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
سامانه اعزام مبلغ دفتر تبلیغات سمتا
نقد مسیحیت
نقد عرفان های نوظهور
پاسخگویی به شبهات مذهبی
دوره دانش افزایی خواهران
نقد فرق تصوف و دراویش
تربیت مبلغ خواهران
کارگاه مطالعات سینمایی
زمانبندی امتحانات بینش مطهر
فراخوان جذب، گزینش و ارتقاء رتبه
پاتوق داستان
ایپرسش
دانلود نرم افزارهای مرکز ملی پاسخگویی
فرم ارسال اخبار شما
لینکستان سایت‌های مرتبط
آخرین اخبار سایر خبرگزاریها
  صفحه اصلی  |   گزارش از مطالب  |   درباره ما  |   اخبـــار  |   دانلود نرم افزار 
Copyright © 2010. All rights reserved.
Developed by WebBox Portal